Η δημιουργία του ΕΣΥ και οι προκλήσεις του

Άρθρο γνώμης της Στεφανίας Σαλιαρά

Πόσο σημαντική ήταν η δημιουργία του Ε.Σ.Υ. και πως αντιμετωπιζόταν η δημόσια υγεία πριν την δημιουργία του? Παρά τα προβλήματα που έχει αντιμετωπίσει το Εθνικό Σύστημα Υγείας ανά χρονικές περιόδους κρίνεται ως ένα από τα πιο σημαντικά έργα των ελληνικών κυβερνήσεων.

Ας πάρουμε ως αφετηρία την ίδρυση του ελληνικού κράτους και τα χρόνια που την ακολούθησαν, στα οποία η υγειονομική πολιτική δεν αποτέλεσε κινητήριο άξονα του νεοσύστατου κράτους. Τα νοσοκομεία της εποχής ήταν αποτέλεσμα ατομικών πρωτοβουλιών με την μορφή ευεργεσιών.

Το 1841 ολοκληρώθηκε η ανέγερση του πρώτου Δημοτικού Νοσοκομείου στην Αθήνα.  Έως τα μέσα της δεκαετίας του 90’ και παρά τις προσπάθειες για έμφαση στον τομέα της υγείας, δεν υπήρξε δημιουργία ενός ενιαίου κρατικού φορέα. Σημαντική κρίνεται η δημιουργία του Ι.Κ.Α. το 1934. Σε κάθε περίπτωση εκείνη την εποχή, παρά την σύσταση δημοτικών νοσοκομείων η ιδιωτική περίθαλψη υπερίσχυε με αποτέλεσμα να δημιουργούνται σημαντικές ανισότητες ως προς το δικαίωμα της περίθαλψης. Μετά την εποχή της μεταπολίτευσης, η πολιτεία αρχίζει να αναζητά διέξοδο που θα εξάλειφε στον χώρο της υγείας μέσω κρατικών παρεμβάσεων.

Το αποφασιστικό βήμα γίνεται το 1983 από την πρώτη κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου και τον  τότε υπουργό υγείας Γεώργιο Γεννηματά, με την ίδρυση του Εθνικού Συστήματος Υγείας.  Σκοπός του η ισότιμη και δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη όλου του ελληνικού πληθυσμού μέσα από ένα ενιαίο και αποκεντρωμένο Εθνικό Σύστημα Υγείας. Κάπως έτσι, γίνεται πραγματικότητα για την Ελλάδα ο βασικός άξονας αυτού που για χρόνια η υπόλοιπη Ευρώπη αποκαλούσε κράτος πρόνοιας.

Ας επιστρέψουμε τώρα στο σήμερα και στην τεράστια πρόκληση που καλείται να αντιμετωπίσει το Ε.Σ.Υ. τις τελευταίες εβδομάδες για να ανταποκριθεί στις ανάγκες των πολιτών εν όψη του κορονοϊού.  Ενθαρρυντική είναι η υποστήριξη και η προσφορά μεγάλων εταιριών και κοινωφελών ιδρυμάτων της χώρας  με την παροχή είτε οικονομικής ενίσχυσης είτε ιατρικού εξοπλισμού και αναλώσιμων προς το Ε.Σ.Υ. Σημαντική κρίνεται επίσης η εθελοντική δράση οργανισμών ή μεμονωμένων ατόμων ως προς την δημιουργία υλικού πρώτης γραμμής που θα ενισχύσει  τις προσπάθειες για την εξάλειψη του ιού.

Ακόμη, και η ηθική υποστήριξη των πολιτών προς το προσωπικό του Ε.Σ.Υ. είναι θεμιτή και ιδιαιτέρα αξιοσημείωτη. Τριάντα εφτά χρόνια μετά την ίδρυση του Ε.Σ.Υ. και μέσα από τέτοιες ενέργειες υπογραμμίζεται η αξία της ύπαρξης για το κράτος ενός Εθνικού Συστήματος Υγείας, στο οποίο να έχουν πρόσβαση όλοι οι πολίτες ανεξάρτητα οικονομικών, φυλετικών, ή οποιονδήποτε διαφορών.

Βέβαια, ας αναγνωρίσουμε πως αυτό που εδώ μοιάζει κατά κάποιο τρόπο δεδομένο σε άλλες χώρες δεν είναι και ας συνεχίσουμε να στηρίζουμε το Ε.Σ.Υ. με οποιονδήποτε τρόπο και στο μέλλον. Η υγεία αντιμετωπίζεται ως το πιο σημαντικό αγαθό που μπορεί να παρέχει το κράτος στους πολίτες του και θα πρέπει να συνεχίσει να είναι προσβάσιμη για όλους.