Θεσσαλονίκη: Η «Μητρόπολη» των Βαλκανίων αναλλοίωτη στο χρόνο

Ένα κέντρο οικονομικό, εμπορικό, πολιτισμικό, γνώσης και όχι μόνο που κοσμεί την Βόρεια Ελλάδα #newn #thessaloniki #SKG

Σαν σήμερα στις 26 Οκτωβρίου του 1912, ο ελληνικός στρατός, υπό τον Αρχιστράτηγο Διάδοχο Κωνσταντίνο, εισέρχεται απελευθερωτής και νικηφόρος στην Θεσσαλονίκη, γενόμενος ενθουσιωδώς δεκτός από τους Έλληνες κατοίκους.

Η απελευθέρωση

Η Θεσσαλονίκη μέχρι πρότεινως ήταν υπό Οθωμανική κατοχή. Όπως γνωρίζουμε από την ιστορία αλλά και έχουμε αναφέρει και εμείς σε προηγούμενά μας άρθρα, τη περίοδο εκείνη ήταν αρχή για τον περιβόητο Εθνικό διχασμό. Με πρωθυπουργό τον Βενιζέλο και αρχιστράτηγο τον βασιλιά Κωνσταντίνο, ο πρώτος ήθελε πάση θυσία να πάρει την Θεσσαλονίκη. Μάλιστα είχε πει χαρακτηριστικά ο Κρητικός πολιτικός : ” Η Θεσσαλονίκη ανήκει σε αυτούς που θα την καταλάβουν πρώτοι”, και έτσι και έγινε. Στις 26 Οκτωβρίου 1912 ο ελληνικός στρατός προλαβαίνει τον Βουλγάρικο στρατό για μία μόλις ημέρα και κάνει ελληνική την Θεσσαλονίκη.

Ολόκληρη η τουρκική φρουρά από 25.000 οπλίτες, 1.000 αξιωματικούς, 1.200 ίππους και 70 πυροβόλα, υπό τον Χασάν Ταξίν Πασά, παραδίδεται άνευ όρων. Την ίδια μέρα, ο Ελληνικός Στρατός (Ταξιαρχία Ιππικού), μετά από αγώνα εισέρχεται και απελευθερώνει το Λαγκαδά, ενώ οι Σέρβοι καταλαμβάνουν τα Σκόπια.

Πλέον, η Θεσσαλονίκη γίνεται και πάλι ελληνική καθώς απελευθερώνεται στον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο όμως ενσωματώνεται  στο ελληνικό κράτος με την υπογραφή της Συνθήκης του Βουκουρεστίου ( 28 Ιουλίου/10 Αυγούστου 1913). Παρ’όλα αυτά η πόλη δεν είχε καθαρά ελληνικό στοιχείο. Μάλιστα το μεγαλύτερο ποσοστό κατοίκων ήταν Εβραίοι. Συγκεκριμένα η Θεσσαλονίκη τη περίοδο απελευθέρωσης της, είχε συνολικά 160.000 κατοίκους από τους οποίους οι 45 χιλιάδες ήταν Οθωμανοί, οι 40 χιλιάδες Χριστιανοί και οι 61 χιλιάδες Εβραίοι. Αυτό αποτελούσε και ένα αγκάθι για τον Βενιζέλο που προσπαθεί με προσφυγικό κόσμο και πληθυσμό να γεμίσει με Έλληνες τις νέες του προσαρτήσεις στην Ελλάδα.

Σταυροδρόμι Πολιτισμών

Η Θεσσαλονίκη χαρακτηρίζεται και ως πόλη 3εθνική και 3θρησκευτική. Το γεγονός αυτό προσδίδει και στην Θεσσαλονίκη μία πολυπολυτισμικότητα που έχει αυτή η πόλη. Από αρχαίων χρόνων και κατά τη διάρκεια των αιώνων η Θεσσαλονίκη αποτελούσε ένα ”παζάρι” (να μου επιτραπεί η έκφραση) και ένα σταυροδρόμι πολιτισμών. Μάλιστα πάντα και σε κάθε περίοδο ήταν μία οικονομική δύναμη σε αρκετά καλή κατάσταση την οποία πολλοί λαοί ήθελαν να κατακτήσουν.

Οικονομικά Ανεξάρτητη

Επί Οθωμανικών χρόνων τα γνωστά σήμερα ΛΑΔΑΔΙΚΑ αποτελούσαν την χρηματοεμπρική περιοχή της Θεσσαλονίκης. Όντας κοντά, στο λιμάνι αποτελούσε πόλο έλξης για πολλούς εμπόρους. Μάλιστα μπορούσε να χαρακτηιστεί και ως το σημερινό Ντουμπάι ή τότε Θεσσαλονίκη.

Η πόλη της Θεσσαλονίκης, τη δεκαετία του 50′ μέχρι τη δεκαετία του 90′, στράφηκε στην ανάπτυξη της οικονομίας και την διεύρυνση των βιομηχανιών της. Από το 2000 όμως και έπειτα μπαίνοντας και στην κρίση, η Θεσσαλονίκη έστρεψε το βλέμμα της πίσω στο παρελθόν θέλοντας να συμφιλιωθεί με την ιστορία της την οποία ήθελε να αποβάλλει τις προηγούμενες 10ετίες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το γεγονός ότι οι εβραϊκοί τάφοι καταστράφηκαν ολοσχερώς και στη θέση τους χτίστηκε το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Αυτό έδειχνε ότι η Θεσσαλονίκη δεν ήθελε να συνδεθεί με το παρελθόν του.

Αυτό άλλαξε όμως τα τελευταία χρόνια. Ο νυν Δήμαρχος Γιάννης Μπουτάρης άνοιξε τη πόλη στις αγορές, προσέλκυσε κόσμο που είχε πάντοτε η Θεσσαλονίκη (Τουρκους, Εβραίους). Για παράδειγμα, το τούρκικο προξενείο του (σπίτι του Κεμάλ) προ 10ετίας είχε περίπου 10 με 20 χιλιάδες επισκέπτες, από το 2014 και έπειτα έφτασαν και τους 110.000 επισκέπτες, κάτι το οποίο έφερε και έσοδα στη πόλη. Το παράδοξο κατά την κρίση για την Θεσσαλονίκη, και ο παράγοντας που επιβεβαιώνει το γιατί η Θεσσαλονίκη επιβίωσε ανά τους αιώνες, είναι ότι αυξήθηκε ο τουρισμός και μάλιστα σε περιόδους που δεν δέχεται τουρισμό η πόλη.

ΔΕΘ

Ακόμη ένα παράδειγμα πολυπολυτισμικότητας, αποτελεί η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης, η οποία λαμβάνει χώρα κάθε Σεπτέμβριο. Εδώ και 85 χρόνια, φιλοξενεί πλήθος κόσμου, χώρες αλλά και πολλούς επαγγελματίες οι οποίοι διαφημίζουν τα προϊόντα τους. Χρόνο με το χρόνο και ειδικά τα τελευταία χρόνια παρατηρείται εκ νέου αυτό που επισημάναμε νωρίτερα περί μεγαλύτερης προσέλευσης κόσμου παρά τη κρίση.

Το ΣΗΜΕΡΑ

Ερχόμαστε λοιπόν στο σήμερα και στον ισχυρό άνδρα που απασχολεί την πόλη τα τελευταία 6 χρόνια, μετά την είσοδό του σε ποδοσφαιρική ομάδα της πόλης (ΠΑΟΚ), τον Ιβάν Σαββίδη. Έναν Ρώσο με ρίζες από τον Πόντο και έντονο αίσθημα της καταγωγής του, να επενδύει αρκετά στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Παίρνοντας ποσοστά από το Λιμάνι της Θεσσαλονίκης, δημιουργώντας ένα στολίδι στην παραλία της πόλης (Makedonia Palace), και πολλές άλλες επενδύσεις που φέρνουν χρήμα στην πόλη.

Το μέλλον

Η πόλη της Θεσσαλονίκης επίσης είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με προσφυγικό πληθυσμό. Σχεδόν κάθε κάτοικος της, προέρχεται από προσφυγική οικογένεια. Θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε τη Θεσσαλονίκη και ως πόλη των προσφύγων, παρ’όλα αυτά όμως, η Θεσσαλονίκη ποτέ δεν αποτελούσε μία μικρή πόλη που εξελίχθηκε σε μεγάλη πόλη. Πάντοτε, ήταν η ίδια. Και ίσως αυτό είναι που δεν την αφήνει να εξελιχθεί. Το γεγονός, ότι πρέπει να δει με θετικό προς αυτή το ότι προσελκύει πολλές διαφορετικές εθνικότητες, θα την βοηθήσει να δεθεί με το παρελθόν της για να χτίσει το μέλλον της.

Τέλος, το ότι κοιτάει πάντα στο Νότο για το πως θα ανταγωνιστεί την Πρωτεύουσα, δεν θα την βοηθήσει να ξεφύγει και να αναπτυχθεί ακόμη περισσότερο. Βέβαια με τον υδροκεφαλισμό που συναντάμε στην Αθήνα εν μέρει υπάρχει λογική στο ότι δεν την αφήνουν να αναπτυχθεί εξίσου, αλλά έχει όλα όσα χρειάζεται για να κάνει το βήμα παραπάνω.

Επιμέλεια: Θοδωρής Χαραλαμπάκης