“Και οι λαοί τρελάθηκαν”

Άρθρο γνώμης του Κώστα Νικολόπουλου

Και οι Θεοί τρελάθηκαν ήταν ο ελληνικός τίτλος ξένης ταινίας που κυκλοφόρησε πριν πολλά χρόνια.
Ένα άδειο μπουκάλι coca cola είχε πέσει από ένα αεροπλάνο που έτυχε να πετά μπροστά σε κάποιον ανυποψίαστο άνδρα σε μια από τις πιο πρωτόγονες περιοχές, κάπου στην Αφρική και θεώρησε ότι το έριξαν οι Θεοί ενώ προσπαθούσε να ερμηνεύσει τη θέληση τους και τη χρησιμότητα του.
Σήμερα δε μπορούμε να αποδώσουμε σε κάποια ιδιοτροπία των Θεών την άνοδο της ακροδεξιάς, του λαϊκισμού και την επικράτηση του ανορθολογισμού σε ολόκληρο τον κόσμο, παρόλο που μοιάζει σαν να έπεσε από τον ουρανό, μετά από πολλές δεκαετίες που είχε εμπεδωθεί η αίσθηση ότι η φιλελεύθερη δημοκρατία είχε αποκτήσει πολύ γερά θεμέλια, τουλάχιστον στον δυτικό κόσμο.
Ήδη κυβερνούν σε κάποιες από τις μεγαλύτερες χώρες και μάλιστα στην πιο ισχυρή, ενώ σε άλλες είναι προ των πυλών.
Τι είναι αυτό που ωθεί τους λαούς να στρέφονται σε αυταρχικούς και λαϊκιστές ηγέτες και να απαρνιούνται τη φιλελεύθερη Δημοκρατία;
Και οι λαοί τρελάθηκαν λοιπόν ξαφνικά;
Οι ερμηνείες πολλές και διαφορετικές.
Υπάρχουν ομοιότητες, αλλά και τεράστιες διαφορές μεταξύ των διαφόρων χωρών.
Η ανισότητες, το προσφυγικό, η ανασφάλεια, η βία, τα σκάνδαλα, η ξενοφοβία, η αποξένωση από τις ηγεσίες, όποιες αιτίες και αν προκρίνει κάποιος, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: οι πολίτες δεν εμπιστεύονται πλέον τις πολιτικές ηγεσίες που επί χρόνια επέλεγαν να τους κυβερνούν, ούτε τη Δημοκρατία, τις λειτουργίες και τους θεσμούς της.
Προτιμούν ανθρώπους που υπόσχονται εύκολες και γρήγορες λύσεις για τις χώρες τους, πολλές φορές με παράδοξο και αυταρχικό τρόπο.
Όλα αυτά φαίνονται μακρινά για τη χώρα μας.
Παρόλο που το φαινόμενο υπάρχει, ωστόσο δείχνει ότι είναι περιορισμένο και δε φαίνεται να απειλεί άμεσα το σημερινό πολιτικό σύστημα.
Όμως και αλλού πίστευαν το ίδιο μέχρι να συμβεί.
Κανείς δεν πίστευε στο ξεκίνημα της προεκλογικής εκστρατείας στις ΗΠΑ, ότι ο Τραμπ θα γινόταν πρόεδρος, ούτε κανείς πίστευε όταν ο Ρέντζι κατέφευγε στο δημοψήφισμα, ότι αυτό θα ήταν η αφορμή μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα να προκύψει στην Ιταλία η σημερινή κυβέρνηση.
Κανείς μόνος του δε μπορεί να βελτιώσει την κατάσταση δραστικά.
Όμως μια μόνο λαθεμένη απόφαση, μια κρίσιμη στιγμή, μπορεί να αποβεί καταστροφική και μη αναστρέψιμη.
Τα πολιτικά κόμματα στη χώρα μας έχουν μπει εδώ και αρκετό καιρό στη δίνη ενός παραλογισμού χωρίς όρια.
Προσωπικές και μικροκομματικές στρατηγικές κυριαρχούν της λογικής και του δημοσίου συμφέροντος και απειλούν ανά πάσα στιγμή να τινάξουν στον αέρα σοβαρά διακυβεύματα με μια απίστευτη ελαφρότητα.
Η ατμόσφαιρα αρχίζει να θυμίζει την έξαρση της αντιμνημονιακής περιόδου, παρόλο που λείπουν οι αγανακτισμένοι από τις πλατείες.
Ποτέ δεν πίστευα στη συναίνεση με την έννοια των οικουμενικών κυβερνήσεων, θεωρώ ότι με αυτόν τον τρόπο καταργείται η ίδια η πολιτική. Πως μπορούν να κυβερνήσουν μαζί κόμματα με τελείως διαφορετικά προγράμματα και ιδεολογίες;
Σε αυτό που πιστεύω όμως είναι μια υγιής δημόσια σφαίρα όπου θα αντιπαρατίθενται πρόσωπα, κόμματα, προγράμματα, ιδεολογίες, θέσεις, προτάσεις, αρχές, με κανόνες διαφάνειας και ορθού λόγου.
Αυτό προάγει τη δημοκρατία, αυτό προάγει το δημόσιο συμφέρον.
Αυτό λείπει σήμερα από τη χώρα μας και έχει αντικατασταθεί από ένα νοσηρό και τοξικό υποκατάστατο που απειλεί καθημερινά τη δημοκρατία και τους θεσμούς.
Ο μοναχικός περιπλανώμενος της ταινίας μας, μετά από μια μακρά πορεία, όταν νόμισε ότι έφτασε στο τέλος του κόσμου, ξεφορτώθηκε πετώντας το παράξενο αντικείμενο που ήρθε από τον ουρανό, θεωρώντας ότι με τον τρόπο αυτό θα απάλλασσε οριστικά από αυτό τον κόσμο του.
Εμείς όμως ξέρουμε πλέον ότι δεν υπάρχει τέλος στην πορεία μας για μια δίκαιη και ανοιχτή κοινωνία, ακόμη και όσοι είχαν αναγγείλει θριαμβευτικά το τέλος της ιστορίας, άλλαξαν εδώ και καιρό γνώμη και ψάχνουν καινούριες απαντήσεις για τον άνθρωπο, για την κοινωνία, για το μέλλον μας, αναγνωρίζοντας ότι η προσπάθεια αυτή δε σταματάει ποτέ.