Σοβαρά κράτη και εξωτερική πολιτική.

Άρθρο γνώμης του Λευτέρη Ντότσικα

Η εξωτερική πολιτική διαχρονικά ανά τον κόσμο αποτελεί εκείνο το πεδίο άσκησης πολιτικής όπου το εθνικό υπερβαίνει το κομματικό. Και αυτό γιατί τα προβλήματα των διεθνών σχέσεων και το βάθος των διακρατικών υπερβαίνουν τις διαχωριστικές γραμμές Δεξιάς και Αριστεράς, ιδιαίτερα στην περίπτωση όπου τα όμορα κράτη διακατέχονται, αν όχι όλα τουλάχιστον ένα από αυτά, από αναθεωρητισμό και επεκτατικότητα. Ποιο είναι το ζητούμενο δηλαδή; Η συναίνεση. Γιατί; Για λόγους συνέχειας του κράτους.

Αν ανατρέξουμε σε παραδείγματα δυτικών κρατών συγκρίσιμα με το μέγεθος της χώρας μας διαπιστώνουμε πώς κράτη όπως η Ολλανδία ή  η Σουηδία δεν διαφοροποιούνται στην εξωτερική πολιτική και ειδικότερα στα κεντρικά ζητήματα ασχέτως πολιτικού προσανατολισμού της κυβέρνησης τους. Οι άξονες που κινούνται είναι αυτοί των Ευρωατλαντικών Θεσμών, των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και της προστασίας του Περιβάλλοντος. Στα κράτη αυτά η κεντρική πολιτική παραμένει πάντοτε ίδια, αλλάζουν μόνο κάποιες επιμέρους κατευθύνσεις της εξωτερικής πολιτικής. Δεν αμφισβητείται ο ευρωπαϊκός προσανατολισμός από τα κόμματα της κυβέρνησης ούτε τίθενται εν αμφιβόλω η προστασία των μειονοτήτων. Κάποιος κακεντρεχής θα μπορούσε να αντιτάξει ότι η δεν έχουν επιθετικούς γείτονες. Όμως η Σουηδία λόγω εγγύτητας στη Ρωσία δε διαφέρει και τόσο πολύ με τη δική μας γειτονιά. Τι είναι τόσο διαφορετικό όμως; Η έννοια της θεσμικής μνήμης, το κράτος έχει συνέχεια και τα στελέχη του υπουργείου απαρτίζονται από εμπειρογνώμονες και όχι από κομματικούς εγκάθετους.

 

Στην Ελλάδα ταλανίζεται τόσο ο κόσμος όσο καμία φορά και η κυβέρνηση στο εκκρεμές Δύση- Ρωσία. Πότε θα μας σώσει ο Βλαδίμηρος και πότε ο Μακρόν. Πότε οι Γερμανοί είναι ναζί και πότε η Μέρκελ είναι φίλη μας. Πότε οι Αμερικανοί είναι φονιάδες των λαών και πότε μας βοηθούν. Αυτός ο διπολισμός μας καθιστά ασόβαρους. Στα σοβαρά κράτη η γραμμή στην εξωτερική πολιτική είναι ενιαία δε διαμορφώνεται στα πάνελ ή στα συνέδρια προς άγραν ψήφων. Όμως τα πράγματα εμφανίζουν ακόμη και εδώ μια ένδειξη σοβαρότητας. Τα δύο κυβερνητικά κόμματα είναι φιλοευρωπαϊκά εκούσια ή ακούσια, γεγονός που σταθεροποιεί τα πράγματα κάπως. Ενώ και η στρατηγική συμμαχία που ξεκίνησε το 2010 με το Ισραήλ από τον Παπανδρέου συνεχίστηκε και από τους Σαμαρά και Τσίπρα. Ατίστοιχη συνέπεια θα μπορούσε να είχε φανεί και στις άλλες πτυχές τις εξωτερικής πολιτικής για να αποφεύγονται φανταστικές φρεγάτες. Άλλωστε έτσι κάνουν τα σοβαρά κράτη. Εμείς;