Το παιχνίδι Ελλαδας-Τουρκίας

Γράφει ο Βαγγέλης Γιαννακός,

Η Ελλάδα και η Τουρκία είναι δυο χώρες καταδικασμένες από τη γεωγραφία να γειτονεύουν. Το παρελθόν και το παρόν αποδεικνύουν ότι η γειτονία έχει δώσει τη θέση της σε έναν διαρκή αγώνα επαγρύπνησης, ετοιμότητας και ανοχής προκλήσεων. Ο αγώνας αυτός, μέσα στο καλοκαίρι, έχει ενταθεί και οι σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας αποτελούν –καθόλου άδικα- κυρίαρχο θέμα συζήτησης.

Τη δεδομένη χρονική στιγμή είμαστε μάρτυρες μιας σύγκρουσης μεταξύ δύο διαφορετικών κοσμοθεωριών. Από τη μια πλευρά αυτή της ευνομούμενης διπλωματίας και από την άλλη αυτή της παράνομης προκλητικότητας. Τη στιγμή που η Ελλάδα δεν χάνει ευκαιρία για να αποδεικνύει τις φιλειρηνικές διαθέσεις της ακολουθώντας πιστά το διεθνές δίκαιο και εφαρμόζοντάς το στην πράξη μέσα από τις επανειλημμένες επιτυχημένες διπλωματικές κινήσεις της, η Τουρκία επιλέγει να στήνει σκηνικά έντασης στο Αιγαίο και την ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Το κόλπο είναι γνωστό από πολύ παλιά: όταν δεν πάνε καλά τα πράγματα στο εσωτερικό μιας χώρας πετάς το μπαλάκι στην εξωτερική εξέδρα, φυσικά, για να επικεντρωθεί εκεί το ενδιαφέρον όλων. Και ο Ερντογάν το γνωρίζει καλά. Όπως επίσης γνωρίζει καλά και ότι παραπαίει. Για αυτό και οι κινήσεις εντυπωσιασμού. Όλες οι κινήσεις του δεν αποτελούν παρά εξωτερικά πυροτεχνήματα για εσωτερική κατανάλωση. Γνωρίζει καλά ότι ο τουρκικός λαός υπακούει στο θρησκευτικό συναίσθημα και προέβη στην αλλαγή του καθεστώτος της Αγίας Σοφίας στήνοντας μια φιέστα με αποδέκτη όλη την οικουμένη. Γνωρίζει καλά ότι το Κουρδικό είναι ένα διαρκώς ανοιχτό μέτωπο, όπως και το μέτωπο του προσφυγικού και οι σχέσεις της Τουρκίας με τη Λιβύη και την Ρωσία. Γνωρίζει καλά ότι ευπάθειες της τουρκικής οικονομίας γιγαντώθηκαν υπό την πίεση της πανδημίας και γνωρίζει καλά ότι οι οικονομικοί δείκτες δεν είναι ευοίωνοι για τη χώρα του και πως όσο αυτοί δεν προβλέπουν ανάκαμψη τόσο το αντικυβερνητικό αίσθημα θα θεριεύει.

Η Ελλάδα, ομολογουμένως, αποδεικνύεται καλός παίχτης στο παίγνιο της εξωτερικής πολιτικής στο οποίο την προκάλεσε η γείτονος. «Φιλοδοξούμε να κυριαρχήσουμε σε ξηρά, αέρα και θάλασσα αν και όποτε απαιτηθεί», δήλωσε ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ, στρατηγός Κωνσταντίνος Φλώρος και αποδείχθηκε η διάθεση αυτή από την κινητοποίηση που υπήρξε. Μέσα στην φρενίτιδα που επικρατεί στα ελληνοτουρκικά η Ελλάδα επιδεικνύει την απαραίτητη πυγμή για την υπεράσπιση της κυριαρχίας της, ενώ ταυτόχρονα παραμένει προσηλωμένη στην κατεύθυνση του διεθνούς δικαίου με δύο διμερείς συμφωνίες, μία με την Ιταλία και μια με την Αίγυπτο, που αποτυπώνουν σε διεθνή κείμενα τις πάγιες ελληνικές θέσεις, ότι δηλαδή τα νησιά έχουν και θαλάσσιες ζώνες και υφαλοκρηπίδα.

Ιδιαίτερη η σημασία παρουσιάζει η διμερής συμφωνία με την Αίγυπτο, καθώς ακυρώνει στην ουσία της την παράνομη συμφωνία μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης η οποία παραβιάζει κατάφωρα την ελληνική κυριαρχία. Πρόκειται για μια συμφωνία που κλείνει μια πολυετή διαπραγμάτευση, η οποία επαναφέρει τη νομιμότητα στην περιοχή. Ο εκνευρισμός της τουρκικής πλευράς, άλλωστε, είναι που επιβεβαιώνει πως πρόκειται για μια καλή διπλωματική κίνηση ικανή να θέσει σε κίνδυνο τα μεγαλεπήβολα σχέδια του ανθρώπου που επιχειρεί την επανασύσταση μιας νέας Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Μεγαλεπήβολα σχέδια που υπονομεύουν σε μέγιστο βαθμό τα κυριαρχικά δικαιώματα και τα συμφέροντα της δικής μας χώρας. Μιας χώρας που τοποθετεί εαυτόν στη Δύση και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μια Ευρωπαϊκή Ένωση που στο παρελθόν δεν έδειχνε διατεθειμένη να λάβει ενεργό συμμετοχή στην αντιπαράθεση Ελλάδας και Τουρκίας, δείχνει τώρα δειλά δειλά να υποστηρίζει την Ελλάδα. Και αυτό φάνηκε και στον Έβρο με την ενίσχυση των ελληνικών δυνάμεων με τη FRONTEX και με τις επισκέψεις των επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων, αλλά και με την παρέμβαση της Γερμανίας που διαβεβαίωσε την τουρκική πλευρά ότι οι Έλληνες δεν αστειεύονται ως προς την υπεράσπιση των συνόρων και της πατρίδας τους. Οι παρεμβάσεις αυτές είναι απότοκο της προσπάθειας της ελληνικής πλευράς να αναγάγει τις ελληνοτουρκικές διαφορές σε ευρωτουρκικές διαφορές, καταδεικνύοντας ότι τα ελληνικά σύνορα αποτελούν και σύνορα της Ευρώπης. Σίγουρα η μέχρι τώρα συμπεριφορά της Ευρώπης δεν αρκεί για να εκδηλωθεί εμπράκτως η στήριξη της, όμως είναι μια αρχή. Απομένει να δούμε τι μέλλει γενέσθαι με τις πολυσυζητημένες κυρώσεις κατά της Τουρκίας από μεριάς της ΕΕ καθώς και το αποτέλεσμα της έκτακτης Συνόδου Κορυφής τον Σεπτέμβριο που θα έχει αποκλειστικά ως θέμα της την τουρκική παραβατικότητα. Σίγουρος υποστηρικτής της χώρα μας ο Γάλλος Πρόεδρος Μακρόν.

Είναι αδιαμφισβήτητο, ωστόσο, πως όσο η Τουρκία επιλεγεί την παραβατική και προκλητική συμπεριφορά και την απομόνωση, τόσο η Ελλάδα επενδύει σε οικοδόμηση συμμαχιών, στο διεθνές δίκαιο και στην ειρήνη. Οι διαφορές χαοτικές και αγεφύρωτες για έναν και μόνο λόγο που ακούει στο όνομα Τουρκία.

Αρθογράφος Βαγγέλης Γιαννακός, Τελειόφοιτος Νομικής Σχολής ΑΠΘ