Το SPD, ο Σουλτς και τα Υπουργεία

του Λευτέρη Ντότσικα

Ύστερα από τέσσερις μήνες ακυβερνησίας η Γερμανία απέκτησε τη νέα της κυβέρνηση. Μια κυβέρνηση που για τρίτη φορά από το 2005 απαρτίζεται από Χριστιανοδημοκράτες και Σοσιαλδημοκράτες υπό την Α. Μέρκελ. Τα τελευταία 13 χρόνια το Βερολίνο διοικείται από τον άρτι συμφωνηθέντα συνασπισμό, με εξαίρεση την περίοδο 2009-2013 όπου το CDU/CSU συγκυβέρνησε με το FDP των Βεστερβέλε και Ρέσλερ. Η παράδοση αυτή του Μεγάλου Συνασπισμού (Große Koalition) έχει καταστεί κανόνας από την επικράτηση της Μέρκελ το 2005 και έπειτα δίχως να αποτελεί έκπληξη για τους πολίτες της Γερμανίας και τους πολιτικούς παρατηρητές δεδομένου του αναλογικού εκλογικού συστήματος και της συνύπαρξης τόσο μονοεδρικών περιφερειών όσο και λίστας ανά κρατίδιο. Ωστόσο αυτός ο πολιτικός γάμος μεταξύ των άλλοτε σφοδρών πολεμίων προκαλεί ανησυχίες σε μεγάλο τμήμα των μελών του SPD. Άλλωστε πρόκειται για ένα κόμμα με ισχυρή εσωκομματική δημοκρατία και συμμετοχικότητα, όπου ο λόγος των μελών λαμβάνεται σοβαρά υπόψιν θέλοντας και μη δεδομένου ότι τα μέλη κρίνουν με την ψήφο τους τόσο το πολιτικό πρόγραμμα του κόμματος όσο και τις όποιες προγραμματικές συμφωνίες του κόμματος για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Εναπόκειται δηλαδή στα μέλη να εγκρίνουν την συμφωνία σχηματισμού της νέας κυβέρνησης. Πρόκειται δηλαδή περισσότερο για κόμμα μελών παρά για κόμμα μηχανισμών, κατάσταση ιδιαίτερα προσφιλής στην πατρίδα μας. Τι καθιστά όμως τη κυβερνητική συμφωνία του 2018 καλύτερη από αυτή του 2013; Δύο πράγματα:

Πρώτη και βασική βελτίωση για το SPD αποτελεί η κατάκτηση της καρέκλας του Υπουργείου των Οικονομικών. Πλέον στο βασικότερο υπουργείο που μέχρι λιγο καιρό πριν δέσποζε η επιβλητική παρουσία του Βόλφγκανγκ Σόϊμπλε, θα προΐσταται Σοσιαλδημοκράτης και συγκεκριμένα ο Δήμαρχος-Κυβερνήτης του Αμβούργου Όλαφ Σόλτς. Ο νέος υπουργός ανήκει στη γενιά πολιτικών που αναδείχθηκαν το 90 θητεύοντας δίπλα στο Σρέντερ και όντας υπέρμαχος της δημοσιονομικής προσαρμογής. Τα καλά νέα για την Ελλάδα είναι ότι ο ίδιος εμφανίζεται διαλλακτικότερος του προκατόχου του αναφορικά με την χαλάρωση της λιτότητας και υπέρμαχος της δημιουργίας ενός Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ταμείου. Εκείνο που οφείλει να τονιστεί είναι ότι το Υπουργείο Οικονομικών της Γερμανίας διατηρεί την αυτοτέλεια του σε σημαντικό βαθμό από την καγκελαρία.

Η δεύτερη θετική εξέλιξη για τους Σοσιαλδημοκράτες έγκειται στο γεγονός ότι πέρασαν τη δική τους άποψη για την πολιτική εξέλιξη της Ευρώπης σε βάρος των αντιρρήσεων της Ένωσης. Η πολιτική κατεύθυνση της νέας κυβέρνησης αφορά τη συνεννόηση με την Γαλλία του Μακρόν για τη μεταρρύθμιση της Ευρωζώνης, τη χαλάρωση της λιτότητας και την άρση των ανησυχιών του Βερολίνου για περαιτέρω εμβάθυνση της ΈΕ. Πρόκειται δηλαδή για μια φεντεραλιστική ματιά στο ερώτημα που βαδίζει η Ευρώπη.

Και οι δύο αυτές εξελίξεις κατέστησαν δυνατές χάρη στο Μάρτιν Σουλτς. Συμπεριλαμβανομένου του γεγονότος ότι και το Υπουργείο Εξωτερικών καθώς και το Εργασίας ανήκουν στο SPD. Κυρίως επειδή ο Σουλτς ως άριστος διαπραγματευτής και υπό τη δαμόκλειο σπάθη της μη έγκρισης της συμφωνίας από τη βάση του κόμματος του πίεσε και πέτυχε την παραχώρηση των τριών σημαντικότερων υπουργείων. Όμως ο ίδιος έχοντας υποσχεθεί προεκλογικά καμία συγκυβέρνηση με τη Μέρκελ συνάντησε αντιδράσεις στην ανάληψη του Υπουργείου Εξωτερικών και έμεινε εκτός νυμφώνος χάνοντας ταυτοχρονα και την προεδρία του SPD. Έτσι πιθανότερη θεωρείται η παραμονή του τωρινού Υπουργού Εξωτερικών, ενώ την ηγεσία του κόμματος αναμένεται να αναλάβει η Αντρέα Νάλες, επικεφαλής της Κοινοβουλευτικής ομάδας σήμερα. Τι συνέβη δηλαδή; Ο Σουλτς που πέρυσι τέτοια εποχή φάνταζε το ακλόνητο φαβορί των Σοσιαλδημοκρατών για να εκθρονίσουν την Μέρκελ, έφερε το χειρότερο εκλογικό αποτέλεσμα μεταπολεμικά. Ο Σουλτς που ομνυόταν στη μη συμμετοχή του κόμματος σε συνασπισμό με τη Κεντροδεξιά, ηγήθηκε των επιτυχημένων κατά τα λοιπά διαπραγματεύσεων. Ο Μάρτιν που θα άλλαζε το κόμμα, δεν έγινε ούτε Υπουργός και μάλλον θα μείνει χωρίς θέση στο κόμμα. Βαριά πλήγματα για κάποιον που μετρά μόλις 11 μήνες στην γερμανική πολιτική ζωή. Αναμφίβολα πρόκειται περί ικανού πολιτικού που θα ανακάμψει στο μέλλον, το παρόν όμως προδιαγράφεται ζοφερό. Τις επόμενες μέρες αναμένεται να δούμε το πώς θα κινηθεί η βάση του κόμματος εγκρίνοντας ή όχι τον σχηματισμό κυβέρνησης καθώς και το αν η 48χρονη Νάλες οδηγήσει το SPD σε ανοδική τροχιά.