108 χρόνια ελεύθερης και ελληνικής Θεσσαλονίκης

Τα ιστορικά γεγονότα, το παρασκήνιο και όλα όσα έγιναν για να γίνει και πάλι ελληνική η Θεσσαλονίκη. Χρόνια πολλά Θεσσαλονίκη #newn #thessaloniki #skg

108 χρόνια συμπληρώνονται όπου η Θεσσαλονίκη είναι ελεύθερη, είναι ελληνική. Ήταν 26 Οκτωβρίου 1912 όταν και με εντολή του τότε πρωθυπουργού Ελευθέριου Βενιζέλου τα ελληνικά στρατεύματα είχαν μπει στην πόλη της Θεσσαλονίκης και απελευθέρωναν την πόλη από την Οθωμανική αυτοκρατορία.

Μετά από ένα μπαράζ εξελίξεων στην ελληνική πολιτική σκηνή το 1912, ο Ελ. Βενιζέλος σε συννενοήση πάντα με τον τότε Βασιλιά Κωνσταντίνο, και εν μέσω Βαλκανικών πολέμων το διαμάντι των Βαλκανίων αποτελούσε η Θεσσαλονίκη. Όπως έδειξε η ιστορία, η Θεσσαλονίκη έπεσε στη τύχη της Ελλάδας. Μάλιστα για λίγες μόνο ώρες ο ελληνικός στρατός πρόλαβε τον βουλγαρικό στρατό ο οποίος ερχόταν από την ανατολή.

Το παρασκήνιο

Ο πρώτος βαλκανικός πόλεμος καθόρισε σε μεγάλο βαθμό τα σημερινά σύνορα της Ελλάδας και αποτελεί κομβικό σημείο στην νεώτερη ιστορία. 25 Οκτώβριου 1912. Ο στρατηγός Χασάν Ταχσίν πασάς έχει πολεμήσει με όλες τους τις δυνάμεις τον ελληνικό στρατό, αλλά δεν μπορεί να σταματήσει την προέλασή του.

Οχυρωμένος πια στη Θεσσαλονίκη, της οποίας είναι διοικητής, βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα ιστορικό δίλημμα: να συνεχίσει να αντιστέκεται ή να παραδώσει αμαχητί και άθικτη την πόλη, όπως τον πιέζουν οι πρεσβευτές των μεγάλων δυνάμεων αλλά και επιφανείς Θεσσαλονικείς. Από την απόφασή του εξαρτώνται πολλά. Διαθέτει 30.000 στρατό και αν γίνει μάχη, η πόλη θα βομβαρδιστεί και θα καταστραφούν οι υποδομές της, το λιμάνι, οι γέφυρες, το υδραγωγείο, τα ιστορικά κτίρια και πολλά σπίτια. Αν παραδοθεί χωρίς να πολεμήσει στη γενέτειρα του Κεμάλ τους «γκιαούρηδες», δεν θα μπορεί να σταθεί πουθενά στην Αυτοκρατορία, όπου το κίνημα των Νεότουρκων έχει αρχίσει να δείχνει το φανατικά ανθελληνικό του πρόσωπο.

Στον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897 έπαιξε σημαντικό ρόλο στην καταστροφή του ελληνικού στρατού και αποχώρησε από το στράτευμα με τιμές. Δεκαπέντε χρόνια αργότερα επανήλθε σε επιτελική θέση για να πολεμήσει στους βαλκανικούς πολέμους. Ο Ταχσίν Πασάς, όταν είδε τη στρατιά του να υποχωρεί έχοντας υποστεί αλλεπάλληλες ήττες, αποφάσισε να ζητήσει συμβιβασμό και παράδοση. Ήξερε ότι μια άσκοπη μάχη στη Θεσσαλονίκη, θα οδηγούσε στον θάνατο χιλιάδες ανθρώπους και την πόλη στην καταστροφή. Γνώριζε ότι από τα ανατολικά έρχονταν και οι Βούλγαροι με σκοπό να προλάβουν να μπουν πρώτοι και να κρατήσουν την πόλη, ώστε η Βουλγαρία να αποκτήσει την πολυπόθητη έξοδο στο Αιγαίο.

Η πρίφημη φράση του Χασάν Ταχσίν:

«Από τους Έλληνες πήραμε την πόλη και στους Έλληνες θα την παραδώσουμε».

«Εμείς πολεμήσαμε με του Έλληνες επί 20 μέρες. Βούλγαρους στρατιώτες δεν συνάντησα πουθενά. Νικήθηκα από Έλληνες και σε εκείνους παραδίδω την πόλη. Πώς τολμάτε να μου ζητάτε να υπογράψω πρωτόκολλο και με εσάς».


Έτσι η Θεσσαλονίκη, με τη συμβολή των Οθωμανών, κατέληξε και πάλι στα χέρια των Ελλήνων, και απελευθερώθηκε. Ήταν 26 Οκτωβρίου του 1912.

Επιμέλεια : Θοδωρής Χαραλαμπάκης