18-10-1981: Ραντεβού με την Ιστορία

Επιμέλεια: Ευριβιάδης Ελευθεριάδης

Σαν σήμερα, πριν από 37 χρόνια, το ΠΑΣΟΚ γίνονταν κυβέρνηση στις εκλογές της 18ης Οκτωβρίου 1981.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου, που είχε ιδρύσει το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα μόλις 7 χρόνια νωρίτερα (3/9/1974) αναδείχθηκε θριαμβευτικά πρωθυπουργός κερδίζοντας κατά κράτος την ΝΔ υπό τον Γεώργιο Ράλλη.

Το ΠΑΣΟΚ με 48,07% κατέλαβε 172 έδρες, η ΝΔ με 35,87% των ψήφων κατέλαβε 115 έδρες και το ΚΚΕ με 10,93% 13 έδρες. Τα υπόλοιπα κόμματα που συμμετείχαν, δεν κατάφεραν να εκλέξουν κανένα βουλευτή. Οι εκλογές διεξήχθησαν με το σύστημα της ενισχυμένης αναλογικής.

 

Το σύνθημα για «Αλλαγή» που λανσάρισε ο Ανδρέας Παπανδρέου ήταν ώριμο αίτημα των καιρών και το ΠΑΣΟΚ αναδείχθηκε κυβέρνηση. Από την προεκλογική εκστρατεία των δύο κομμάτων έχει περάσει στην ιστορία το «δεν θέλω ου» του ευπατρείδη Γ. Ράλλη προς τους οπαδούς της ΝΔ.

Μόλις διαφάνηκε η επικράτηση του ΠΑΣΟΚ στις βουλευτικές εκλογές, ο Ράλλης συνεχάρη τον Παπανδρέου για τη νίκη του και τις επόμενες ημέρες έγινε ομαλά η παράδοση της εξουσίας. Επτά χρόνια μετά την αποκατάσταση των θεσμών, η ομαλή κυβερνητική αλλαγή του 1981 αποδείκνυε με τον πιο περίτρανο τρόπο την οριστική εδραίωση της δημοκρατίας στην Ελλάδα.

Στην ταραχώδη προεκλογική εκστρατεία υπήρξαν και επεισόδια μεταξύ των οπαδών ΠΑΣΟΚ και ΝΔ, στις 10 και 11 Οκτωβρίου. Ο Ανδρέας Παπανδρέου έχοντας στον εξώστη και τον Φελίπε Γκονθάλεθ (Γενικό Γραμματέα του ανερχόμενου Σοσιαλιστικού Κόμματος της Ισπανίας, και από το 1982 Πρωθυπουργό της Ισπανίας έως το 1996) μιλούσε στην «γαλάζια» Θεσσαλονίκη, ενώ στο «πράσινο» Ηράκλειο Κρήτης μιλούσε ο Γεώργιος Ράλλης.

Για τον Ανδρέα Παπανδρέου η ημερομηνία των εκλογών (18 Οκτωβρίου) ήταν συναισθηματικά φορτισμένη, καθώς ακριβώς 37 χρόνια πριν, στις 18 Οκτωβρίου 1944, ο πατέρας του Γεώργιος Παπανδρέου είχε εισέλθει απελευθερωτής στην Αθήνα ως Πρωθυπουργός της ελεύθερης ελληνικής κυβέρνησης (στην οποία συμμετείχαν και υπουργοί του ΕΑΜ), έχοντας υψώσει την γαλανόλευκη στην Ακρόπολη.

Όπως έγραφε ο διεθνής τύπος και όπως συνομολογήθηκε από κάθε πολιτική και κοινωνική πλευρά, οι εκλογές της 18.10.1981 υπήρξαν ένα «πρότυπο γνησιότητας και ειλικρίνειας της εκφράσεως του Ελληνικού Λαού».