Ελληνικές Ροκ ιστορίες

Άρθρο του Βασίλη Μυλωνά

Άποψη, ιδεολογία, τρόπος ζωής. Έννοιες βαρυσήμαντες οι οποίες φτάνουν μέχρι τα όρια της υπερβολής όταν χρησιμοποιούνται για το χαρακτηρισμό ενός μουσικού είδους. Τί γίνεται όμως στην περίπτωση που αυτό το είδος ασκεί επιρροή στα τετριμμένα μιας ολόκληρης γενιάς; Όταν αυτό το είδος ξεφεύγει από το στενό πλαίσιο της τέχνης και της μουσικής έκφρασης επηρεάζοντας τους νέους τόσο ώστε να δημιουργήσουν οικολογική και αντιπολεμική συνείδηση; Κίνημα, ναι αυτή είναι μία έννοια που αρμόζει στο ροκ, το μουσικό είδος που αναπτύχθηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1960 αντλώντας τις πηγές του από την καλλιτεχνική ύλη του rock’n’roll, των blues και του folk.

Στην Ελλάδα του τέλους των sixties υπήρχε πρόσφορο έδαφος για τη διάδοση και την καλλιέργεια του ροκ. Οι νέοι αναζητούσαν μια μορφή αντίδρασης στην ανελευθερία
του φασιστικού καθεστώτος, κάτι το οποίο έδιναν απλόχερα οι αγέρωχες, δυνατές μελωδίες της ροκ.

Πρωτοπόρα πάντα η Θεσσαλονίκη γεννά τραγουδοποιούς από τους σημαντικότερους της ροκ μουσικής στην Ελλάδα. Ο Διονύσης Σαββόπουλος κατηφορίζει με το «φορτηγό» στην πρωτεύουσα και ακολουθεί ο Παύλος Σιδηρόπουλος με το συγκρότημα «Μπουρμπούλια». Η συνάντηση του Σαββόπουλου με τα Μπουρμπούλια δίνει δύο από τους σημαντικότερους δίσκους όλων των εποχών-«Το περιβόλι του τρελού» και το «Το βρώμικο ψωμί». Παράλληλα, ο σπουδαίος κιθαρίστας Γιάννης Σπάθας συναντά τον Αντώνη Τουρκογιώργη για να δημιουργήσουν το πρώτο ελληνικό συγκρότημα του σκληρού ροκ-«Socrates drank the conium».Ο Σαββόπουλος ακολουθεί στη μουσική του, την πολιτικοποίηση του νέου κύματος ενώ οι Socrates, την εκκωφαντική δεξιοτεχνία. Οι «Πελόμα Μποκιού» του Μπονάτσου εκφράζουν την ανέμελη και χαλαρή διασκέδαση.
Τα πρώτα ροκ στέκια είναι τα δωμάτια σπιτιών στην Πλάκα. Δε γίνονται ακόμα συναυλίες που να γεμίζουν στάδια και τα παιδιά με τα μαύρα ρούχα, τα μακριά μαλλιά και τα σκουλαρίκια θεωρούνται πως αυτό είναι ροκ. Πουλικάκος, «Ηρακλής και Λερναία Ύδρα», Σταύρος Λογαρίδης, Γιώργος  Πηλάλας και Νικόλας Άσημος, επηρεασμένοι από τις  σπουδαίες μπάντες του εξωτερικού και «φορτωμένοι» τρέλα, αντίδραση και ιδέες αλλαγής αρχίζουν να διαμορφώνουν μια ταυτότητα για το ελληνικό ροκ προσδίδοντάς του χαρακτηριστικά που θα το συνοδεύσουν στη μετέπειτα πορεία του. Ταυτόχρονα, ο Παύλος Σιδηρόπουλος με το νέο του group, τη «Σπυριδούλα» δημιουργούν το σημαντικότερο ίσως δίσκο στην περίεργη ιστορία του ελληνικού ροκ, το «Φλου». Στα τέλη της δεκαετίας του 1970,το παζλ της ελληνικής ροκ συμπληρώνεται με στέκια, συναυλίες και χιλιάδες οπαδούς, αποστασιοποιημένους από την επικρατούσα κοινωνική αντίληψη σε πολιτικό επίπεδο και σε επίπεδο διασκέδασης.

Στη δεκαετία των 80ς  το ελληνικό ροκ ωριμάζει και βελτιώνει όλες τις πτυχές του ήχου του (στίχο και μουσική) κάτι το οποίο είχε ως αποτέλεσμα να βρίσκουν οι ροκ καλλιτέχνες και τα group δισκογραφική στέγη και συναυλιακούς χώρους με μεγαλύτερη ευκολία. Οι «Φατμέ», ο Λάκης με «τα ψηλά ρεβέρ», ο Βαγγέλης Γερμανός, ο Χάρης και Πάνος Κατσιμίχας, «οι Τερμίτες» και οι «Μουσικές Ταξιαρχίες» του Τζίμη Πανούση είναι οι κορυφαίοι της γενιάς τους και μαζί με τους παλαιότερους, Βασίλη Παπακωνσταντίνου και Παύλο Σιδηρόπουλο δημιουργούν μια νέα μουσική σκηνή που οδηγεί το ροκ από την αφάνεια στην επιφάνεια. Στα μέσα της δεκαετίας αυτής εμφανίζονται στη Θεσσαλονίκη «οι Τρύπες». Με αυθεντικές ροκ μελωδίες και ποιητικούς στίχους κερδίζουν τη νεολαία, τους κριτικούς και κυρίως μια ξεχωριστή θέση στην ελληνική ροκ μουσική σκηνή. Στη δεκαετία αυτή αξίζει να αναφέρουμε δύο ακόμα group με τη δική τους προσφορά στο ελληνικό ροκ, τους «Last Drive» και τα «Μωρά στη Φωτιά».

Η δεκαετία του 1990 είναι ίσως η πιο γόνιμη περίοδος για το ελληνικό ροκ. Την περίοδο αυτή το ροκ στη διεθνή σκηνή περνούσε τη μεγαλύτερη κρίση στην ιστορία του-όχι όμως στη χώρα μας. Εδώ το ροκ «ανθούσε», τα συγκροτήματα φύτρωναν σα μανιτάρια, οι δισκογραφικές εταιρείες υπέγραφαν με τα group πριν τα ανακαλύψουν, ακόμα
και λαϊκοί καλλιτέχνες προσπαθούσαν να προσθέσουν ροκ στοιχεία στα τραγούδια τους. Η πλούσια κληρονομιά που είχαν αφήσει οι προηγούμενες γενιές στο ελληνικό ροκ με τις Τρύπες του Γιάννη Αγγελάκα και τον αείμνηστο Παύλο Σιδηρόπουλο να δεσπόζουν και να βρίσκονται πάντα στο επίκεντρο του εγχώριου προσκήνιου, ήταν λογικό και αναμενόμενο ως ένα βαθμό να οδηγήσουν σε αυτό το ροκ ξέσπασμα. Το 1993 σχηματίζονται τα «Ξύλινα Σπαθιά» που σημειώνουν τεράστια επιτυχία. Οι «Πυξ Λαξ», τα «Διάφανα Κρίνα», οι «Stereo Nova», οι «Ενδελέχεια», οι «Magic De Spell» και οι «Panx Romana» είναι μερικά ακόμα σημαντικά ροκ συγκροτήματα αυτής της περιόδου. Δυστυχώς όμως τα περισσότερα group στερούνται καλλιτεχνικής δημιουργικότητας και πρωτοτυπίας και αρκούνται στη μίμηση των προκατόχων τους. Οι δισκογραφικές εταιρείες φέρουν τη δική τους ευθύνη για αυτή την αρνητική εξέλιξη, καθώς αρκούμενες στο μηρυκασμό των ήδη υπαρχόντων προτύπων δε δίνουν κίνητρο στα group για τη συνέχιση και ανάταση του είδους.

Σήμερα η εγχώρια ροκ επανάσταση καταπνίγεται, από άλλα ρεύματα, άλλες απόψεις . Η ελαφρολαϊκή κουλτούρα έχει διεισδύσει στη νεολαία η οποία στρέφεται πλέον σε άλλες μορφές διασκέδασης. Οι άξιοι συνεχιστές του ροκ στην Ελλάδα είναι ελάχιστοι ( όπως τα  Κίτρινα Ποδήλατα) και κυρίως είναι group και καλλιτέχνες που έχουν ήδη κάνει την εμφάνισή τους στο ροκ προσκήνιο την προηγούμενη δεκαετία: Αγγελάκας, Πλιάτσικας, Παυλίδης, Μωρά στη Φωτιά. Πιστοί οπαδοί του ροκ στη χώρα μας συνεχίζουν να υπάρχουν, απορρίπτουν όμως το εγχώριο ροκ σε αντίθεση με την αμέσως προηγούμενη γενιά και στρέφονται σε ξενόφερτα ακούσματα.

Δυστυχώς ,λοιπόν, η ανάταση του ροκ στη χώρα μας και η επανεμφάνιση συγκροτημάτων που θα αποτελέσουν άξιους συνεχιστές των σπουδαίων καλλιτεχνών που εμφανίστηκαν τις προηγούμενες δεκαετίες  μοιάζει με όνειρο θερινής νυκτός. Ελπίζω, βέβαια, να κάνω λάθος και να δημιουργηθούν ξανά μπάντες με πρωτοτυπία, δυναμική και ποιότητα αντίστοιχη( έστω και στο ελάχιστο) με αυτές που μας γαλούχησαν μουσικά και μας κρατούσαν συντροφιά σε στιγμές διασκέδασης και θλίψης, γιορτής και νοσταλγίας.

«Άντε, και καλή τύχη μάγκες»