Η μόδα στην έβδομη τέχνη

Γράφει η Σοφία Πιπερίδου

Η σχέση της μόδας με την έβδομη τέχνη, μια σχέση αγάπης θα έλεγε κανείς, ξεκινά πριν από ενενήντα περίπου χρόνια. Είναι γύρω στη δεκαετία του 1930, όταν οι σχεδιαστές αρχίζουν να συνειδητοποιούν πως η επιρροή που ασκούν στο στιλ των ανθρώπων μέσω της προβολής των δημιουργιών τους στη μεγάλη οθόνη, παρά στις επιδείξεις, είναι αξιοσημείωτη.  Τα χρόνια περνούν και το πάθος κορυφώνεται. Πλέον, δεν είναι μόνο οι σχεδιαστές που επιζητούν να ζήσουν αυτόν τον έρωτα. Η μόδα εμπνέει και μια σειρά σκηνοθετών να δημιουργήσει ταινίες που αφορούν τη μόδα, άλλοτε ως βιογραφίες και άλλοτε ως ντοκιμαντέρ. Σε κάθε περίπτωση επιβεβαιώνοντας πως πρόκειται για έναν δεσμό βασισμένο σε ισχυρά θεμέλια.

Σήμερα, περισσότερο από κάθε άλλη φορά η σχέση αυτή επανέρχεται διαρκώς στις οθόνες μας και είναι πολλά υποσχόμενη. Άλλωστε, η μόδα έχει το χάρισμα να αποτυπώνει την κάθε εποχή και τους ανθρώπους της με τον πιο δημιουργικό τρόπο. Είναι μια μορφή τέχνης μαγική με τη δυνατότητα να μεταλλάσσεται ανάλογα με τον ποιος την φέρει. Το ίδιο και ο κινηματογράφος. Τα τελευταία χρόνια, μάλιστα, πέρα από τις κλασικές κινηματογραφικές ταινίες έρχονται στο προσκήνιο και ταινίες μικρού μήκους, οι οποίες υποκατέστησαν τις ολιγόλεπτες διαφημίσεις των μεγάλων οίκων μόδας και κέρδισαν μια ξεχωριστή θέση στην καρδιά μας.

Αυτές είναι μόνο λίγες από τις ταινίες που άφησαν εποχή για τις ενδυματολογικές επιλογές των χαρακτήρων τους και τις οποίες κάθε λάτρης της μόδας αξίζει να δει:

 

  • BREAKFAST AT TIFFANY’S (1961)

 

Μια ταινία θρύλος για όλες τις fashionistas. Ένα αριστούργημα εδραίωσε την Audrey Hepburn στο μυαλό του κοινού ως style icon, και κατέταξε την ταινία στη λίστα των «κλασικών». Η ρομαντική κωμωδία του 1961 διαθέτει απαράμιλλο στιλ όπως και η ηρωίδα της, η Holly Golightly, ένα κορίτσι με μεγάλα όνειρα για τη ζωή που δε διστάζει να φορέσει το μικρό, μαύρο φόρεμα (και τα πολυαγαπημένα μου μαργαριτάρια) και να το αναδείξει ως απαραίτητο κομμάτι κάθε γυναικείας γκαρνταρόμπας. Το μικρό μαύρο φόρεμα του οίκου μόδας Givenchy που φορά η Hepburn στην αρχή της ταινίας θεωρείται ένα από τα πιο εμβληματικά ρούχα στην ιστορία του εικοστού αιώνα και είναι σίγουρα το πιο διάσημο μικρό μαύρο φόρεμα που υπήρξε ποτέ. Επίσης, τα γυαλιά ηλίου που φορά η Holly, τα οποία είναι σχεδιασμένα από τον Oliver Goldsmith θεωρούνται χαρακτηριστικά. Το 2011, το συγκεκριμένο μοντέλο γυαλιών επανακυκλοφόρησε για να γιορταστούν τα πενήντα χρόνια της ταινίας.

 

  • Prêt-À-Porter (1994)

 

Μόδα, Παρίσι, σάτιρα είναι μερικές από τις λέξεις που μας έρχονται στο μυαλό ακούγοντας τον τίτλο αυτής της ταινίας. Prêt-a-porter σημαίνει «έτοιμο να φορεθεί». Πρόκειται για μια καυστική και επικριτική ματιά στον χώρο της μόδας, και συγκεκριμένα σε ό,τι κρύβεται πίσω από τον λαμπερό της πέπλο. Μέσω των παρισινών επιδείξεων μόδας και του εσωτερικού τους μικρόκοσμου ο σκηνοθέτης προβαίνει  σε μια προσπάθεια ανάδειξης του κυνισμού και της έλλειψης ηθικής που κυριαρχεί στο παρασκήνιο τους αλλά και του ναρκισσισμού ο οποίος επιβάλλει την προσήλωση στο «φαίνεσθαι». Για τον σκοπό αυτό ο Robert Altman δεν μυθοποιεί τη μόδα αλλά εστιάζει στην προβολή των δημοσιογράφων και των μέσων μαζικής επικοινωνίας.

 

  • THE DEVIL WEARS PRADA (2006)

 

Δεν πρόκειται για μια τυχαία ταινία μόδας αλλά για μια από τις πιο κλασικές πλέον του είδους της, χάρη στην πρωταγωνίστρια της, Meryl Streep. H τελευταία υποδύεται την Miranda Priestly, η οποία είναι editor-in-chief ενός ιδιαίτερα γνωστού περιοδικού. Ο χαρακτήρας της  βασίστηκε στην editor-in-chief της Βρετανικής Vogue Anna Wintour, και βασικό θέμα της ταινίας είναι η σχέση της με την εκτός χώρου μαθητευόμενή της, Anne (Anne Hathaway). Αν θέλετε να διαπιστώσετε πόσο ικανοποιητικά προσεγγίζει η ταινία τον χαρακτήρα της Anna Wintour αναζητήστε το ντοκιμαντέρ «The September Issue», που καταγράφει την προετοιμασία ενός φθινοπωρινού τεύχους της Vogue.

 

  • SEX AND THE CITY (2008)

 

Η συγκεκριμένη ταινία δε χρειάζεται συστάσεις. Όλοι μας έχουμε δει λίγο ή πολύ έστω ένα επεισόδιο της ομώνυμης σειράς. Δε θα σχολιάσω το περιεχόμενο της σειράς που από πολλούς θεωρείται ρηχό και ανούσιο. Θα εστιάσω όμως στο πως αυτή η σειρά, και οι ταινίες της, άλλαξαν το γυναικείο στιλ και επηρέασαν τις τάσεις. Φυσικά, αυτό οφείλεται στην ενδυματολόγο Patricia Field, η οποία με την εφευρετικότητα της κατάφερε να διαχωρίσει τον κάθε χαρακτήρα και να του προσδώσει ένα ιδιαίτερο στυλ που σε κάθε περίπτωση σηματοδοτούσε και κάτι. Από την μια η πρωταγωνίστρια Κάρι και fashion-victim φορούσε τα πάντα χωρίς δισταγμούς. Από πιζάμες σε βραδινή έξοδο κάτω από το παλτό, μέχρι haute-couture φορέματα στην πρωινή βόλτα στο Παρίσι. Από την άλλη, η έξυπνη και πετυχημένη δικηγόρος Μιράντα καθιέρωσε το γυναικείο κουστούμι ως επίδειξη γυναικείας εξουσίας. Φυσικά, δε θα μπορούσαμε να μην αναφερθούμε στη συντηρητική κριτικό τέχνης Σάρλοτ, η οποία ακολουθούσε σχεδόν πιστά το στυλ της υπέρκομψης πάντοτε, Τζάκι Κένεντι. Και τέλος, η δυναμική Σαμάνθα, με την πολυτάραχη ερωτική της ζωή, πάντοτε ντυμένη με τα πιο φωτεινά χρώματα, bodycon φορέματα, έντονους ώμους και ιδιαίτερα αξεσουάρ, έδωσε μαθήματα αυτοπεποίθησης.

 

  • COCO BEFORE CHANEL (2009)

 

Mία ταινία-σταθμός που πραγματεύεται τη ζωή της Gabrielle “Coco” Chanel πριν ακόμη καταφέρει να εδραιώσει την αυτοκρατορία της, να καθορίσει το στιλ της σύγχρονης γυναίκας και να αναδειχθεί σε σύμβολο κομψότητας, επιτυχίας, ελευθερίας και στιλ. Συγκεκριμένα, ο θεατής βλέπει να ξετυλίγεται μπροστά του η προσωπική διαδρομή της θρυλικής σχεδιάστριας, η οποία εγκαταλείφθηκε μαζί με την αδερφή της σε ένα ορφανοτροφείο της Κεντρικής Γαλλίας. Μεγαλώνοντας, η Coco εγκαταλείπει το ορφανοτροφείο και γίνεται τραγουδίστρια σε καμπαρέ. Τελικά, βρίσκει καταφύγιο στην αγκαλιά του προστάτη της, Ετιέν Μπαλσάν, ενώ ερωτεύεται τον Βρετανό επιχειρηματία Μπόι Σαπελ, αλλά αρνείται το γάμο με αυτόν. Σταδιακά, αρχίζει να σχεδιάζει τα πρώτα καπέλα και ρούχα.  Είναι μια επαναστάτρια που αντιδρά στις συμβάσεις της εποχής και μέσω του αξεπέραστου στιλ της μάχεται για τα δικαιώματα των γυναικών. Πρόκειται για ένα έργο που με έκανε να αγαπήσω λίγο περισσότερο την Audrey Tautou, η οποία ήταν καταλληλότερη επιλογή για την ενσάρκωση αυτής της εμβληματικής προσωπικότητας.

 

  • YVES SAINT LAURENT (2014)

 

H ταινία του Ζαλίλ Λεσπέρ αφηγείται είκοσι χρόνια από την πολυτάραχη ζωή του Yves Saint Laurent από τα νεανικά του χρόνια στην Αλγερία, τη μαθήτευση δίπλα στον Dior και πάνω από όλα, την ταραχώδη σχέση του με τον έρωτα της ζωής του και μάνατζερ του, Πιέρ Μπερζέ. Στόχος του σκηνοθέτη είναι να αναδείξει και να μελετήσει τον κυκλοθυμικό του χαρακτήρα Saint Laurent και να προβάλλει το πώς αυτός επηρέασε την καλλιτεχνική του ανέλιξη και την προσωπική του ζωή, έως και την καταξίωσή του ως ενός από τους σπουδαιότερους σχεδιαστές μόδας του 20ού αιώνα. Έτσι, λοιπόν, βλέπουμε τη βιογραφία ενός αντιφατικού χαρακτήρα, ο οποίος από τη μία είχε την ικανότητα να ορίζει τις τάσεις της μόδας και να κυριαρχεί και από την άλλη χαρακτηριζόταν από μια έμφυτη ροπή προς την μοναχικότητα, την απομόνωση και την αυτοκαταστροφή.

 

  • THE GREAT GATSBY (2012)

 

Το «The Great Gatsby», του F.Scott Fitzgerald, μεταφέρθηκε στη μεγάλη οθόνη και αποτελεί ωδή στην υπέροχη μόδα της δεκαετίας του 1920. Η Κάρεϊ Μάλιγκαν είναι η Ντέιζι, το απωθημένο του Γκάτσμπι (Λεονάρντο Ντι Κάπριο). Το στιλ της είναι άψογο και πολυτελές. Ακολουθώντας τις προσταγές της μόδας της δεκαετίας του ’20, ενσωματώνει στοιχεία τζαζ και art deco πάντοτε με μια δόση υπερβολής. Ωστόσο ας μην ξεχνάμε ότι η πλοκής της ταινίας διαδραματίζεται στην Αμερική της δεκαετίας του ’20, που ξεφαντώνει πριν το μεγάλο Κραχ. Στην Αμερική όπου οι γυναίκες κόβουν τα μαλλιά τους σε καρέ Bob, φορτώνονται κοσμήματα, φορούν φορέματα στο ύψος του γονάτου, αγαπούν τα headpieces, τα φτερά, τις πέρλες και είναι πάντα έτοιμες για το επόμενο μεγάλο πάρτι.

 

  • PHANTOM THREAD (2017)

 

Στο Phantom Thread, μια ταινία του Πολ Τόμας Άντερσον, ο Ντάνιελ Ντέι Λιούις υποδύεται έναν διάσημο σχεδιαστή μόδας στο Λονδίνο της δεκαετίας του 1950. Ο σχεδιαστής αυτός ήταν, υπεύθυνος για την γκαρνταρόμπα της λονδρέζικης ελίτ. Γενικότερα, η ταινία πραγματεύεται την ιστορία της Αγγλίας και των ιδιαίτερων υφασμάτων της τα οποία προέρχονταν από τις Βρετανικές Νήσους. Στον πυρήνα της όμως βρίσκεται η σχέση του ήρωα με τις γυναίκες και ειδικότερα η εμμονική αγάπη που αναπτύσσει για μια νεαρή σερβιτόρα, την Άλμα η οποία θα αποτελέσει την μεγαλύτερη πηγή έμπνευσης του. Ωστόσο, παράλληλα με τα παραπάνω ο σκηνοθέτης αφιερώνει σεβαστό χρόνο στη μόδα και τους ανθρώπους της.

Βέβαια, υπάρχουν και ορισμένα ντοκιμαντέρ που δεν πρέπει να χάσετε:

 

  • Valentino: The Last Emperor (2008)
  • THE SEPTEMBER ISSUE (2009)
  • Mademoiselle C (2013)
  • Iris (2014)
  • Dior and I (2014)
  • Alexa Chung: The Future Of Fashion (2015)
  • Franca: Chaos and Creation (2016)
  • Manolo: The Boy Who Made Shoes for Lizards (2017)
  • House of Z (2017)

 

***Bonus: Και για όλους εσάς που απολαμβάνετε τη θαλπωρή του Netflix τις κρύες νύχτες του χειμώνα και αγαπάτε τη μόδα, και ιδιαίτερα αυτή, της δεκαετίας του ’60 όπως εγώ, μη χάσετε τη σειρά Velvet Colección.