Το «Survivor»… της ιδιωτικής τηλεόρασης!

Του Νίκου Γκάγια

Στη σύγχρονη πραγματικότητα, μόνιμο ζήτημα αποτελεί η διαμαρτυρία των πολιτών για την ποιότητα της ελληνικής τηλεόρασης. Είναι γεγονός ότι οι τελευταίες γενιές απορρίπτουν την κάθε είδους ενημέρωση και ψυχαγωγία μέσω αυτής. Για τον λόγο αυτό επιλέγουν το διαδίκτυο με σκοπό να εξυπηρετήσουν τις παραπάνω ανάγκες τους. Για τουλάχιστον δύο δεκαετίες, η ιδιωτική τηλεόραση έπαιζε πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης, με ψυχαγωγικές εκπομπές και ενημέρωση. Με το πέρασμα  των χρόνων, όμως, η πρωταγωνίστρια «τηλεόραση» άρχισε να χάνει την φήμη της και να αμφισβητείται γι’ αυτό κατέβηκε από το «σανίδι». Όμως, παρόλη αυτή την αμφισβήτηση, ο τελικός κριτής για το πόσο επιτυχημένο ή όχι είναι ένα τηλεοπτικό προϊόν, είναι τα νούμερα τηλεθέασης, που -μεταξύ μας- είναι το μόνο που ενδιαφέρει τους εκάστοτε υπεύθυνους. Οι λόγοι που οδηγούν σε αυτή την αμφισβήτηση ποικίλλουν και είναι αρκετοί στις μέρες μας.

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται στην ιδιωτική τηλεόραση ότι το μεγαλύτερο μέρος του προγράμματος κατακλύζεται από επαναλήψεις, trash προγράμματα και χαλαρές εκπομπές. Φλυαρίες και ατελείωτες ανούσιες συζητήσεις παρουσιαστών και προσκεκλημένων με σκοπό να γεμίσει ο χρόνος της κάθε εκπομπής αποτελούν την καθημερινότητα της τηλεοπτικής πραγματικότητας. Η χρυσή τηλεόραση, με τα φαντασμαγορικά show, ανήκει στο παρελθόν. Όπως  ανήκουν στο παρελθόν και τα κανάλια του MEGA και του ALTER.

Με αφορμή τον τελικό της περασμένης εβδομάδας του GNTM μπορούμε εύκολα να κατανοήσουμε πως τα reality shows αποτελούν ένα μεγάλο κομμάτι της παρακμής της ιδιωτικής τηλεόρασης. Πριν από περίπου τρία χρόνια έκαναν την επανεμφάνιση τους τα reality shows, με αρχηγό τα reality επιβίωσης, τα οποία με το ευκολονόητο περιεχόμενο τους έχουν κερδίσει τον μέσης εκπαίδευσης Έλληνα. Οι συμμετέχοντες αυτού τους είδους εκπομπών ευτελίζουν την ανθρώπινη τους υπόσταση για μερικά λεπτά δημοσιότητας και λίγα χρήματα που θα βελτιώσουν την οικονομική τους κατάσταση. Καυγάδες, κλάματα, φωνές, τσακωμοί και ξεκατινιάσματα είναι μόνο λίγα από τα χαρακτηριστικά των reality. Το αστείο είναι ότι, παρόλο που οι τηλεθεατές απορρίπτουν οτιδήποτε άλλο στην τηλεόραση, η αγάπη τους προς τα reality shows τον πρώτο χρόνο επανεμφάνισής τους ξεπέρασε κάθε προηγούμενο. Η ανώτατη υποβάθμιση της ποιότητας την ελληνικής τηλεόρασης υποστηρίχθηκε όσο κανένα άλλο προϊόν.

Το φλέγον όμως αυτό ζήτημα έχει και συνέχεια. Σε περίοδο κρίσης, μεγάλα κανάλια δαπανούν μεγάλα χρηματικά ποσά, φτιάχνοντας σπίτια αγάπης στην Κωνσταντινούπολη, στέλνοντας νομάδες πότε στην Μαδαγασκάρη και  πότε στις Φιλιππίνες και φυσικά οι γνωστοί σε όλους Survivors στον Άγιο Δομίνικο. Παραγωγές που δύσκολα μπορούν να σταθούν στην ελληνική τηλεόραση από οικονομικής άποψης, η οποία βρίσκεται στην πλήρη παρακμή της.

Δεν μπορούμε, όμως, να επιρρίψουμε όλες τις ευθύνες στα reality shows. Όλα τα κανάλια κάθε χρόνο κάνουν την προσπάθεια τους ώστε να προσελκύσουν όσο το δυνατόν περισσότερους τηλεθεατές. Εδώ και πολλά χρόνια όμως, οι υπεύθυνοι των καναλιών σχεδιάζουν και στηρίζουν το μέλλον του καναλιού στα ίδια φθαρμένα στον χρόνο και χιλιοπαιγμένα πρόσωπα, στις ίδιες εκπομπές πιστεύοντας πως αυτή είναι η συνταγή της επιτυχίας για την κάθε νέα σεζόν.  Εκπομπές copy-paste, εκπομπές magazino-gossip με τα ίδια πάνελ κάθε χρόνο και με μόνιμα θέματα το «πού πήγε ο ένας» και το «τι έκανε ο άλλος». Θέματα που έχουν κουράσει τον τηλεθεατή και έχουν δημιουργήσει αυτή την φυλλοροή της ιδιωτικής ελληνικής τηλεόρασης. Αυτή, λοιπόν, είναι η σύγχρονη τηλεοπτική πραγματικότητα. Επομένως, εύκολα γίνεται αντιληπτό πως, ενώ υπάρχουν άνθρωποι που θεωρούν παρακμιακή την ελληνική τηλεόραση, την ίδια στιγμή αποχαυνώνονται στον καναπέ τους και παρακολουθούν στίβους μάχης και πασαρέλες.

Σε καμία περίπτωση όμως, κανείς δεν είναι άξιος να κρίνει τις επιλογές των προσώπων που συμμετέχουν σε reality και σε πάνελ. Ο καθένας έχει κάνει την επιλογή του για τους δικούς του προσωπικούς λόγους, οι οποίοι είναι απολύτως σεβαστοί. Μπορεί τέτοιου είδους προγράμματα να μην προσφέρουν κάτι ουσιώδες στον τηλεθεατή, όμως τα πρόσωπα που συμμετέχουν σε αυτά με κάποιο σκοπό (είτε είναι οικονομικός είτε για την απόκτηση εμπειρίας) δεν πρέπει να προσβάλλονται από κανέναν. Η παρακμή δεν συνέβη μέσω των παικτών αλλά μέσω των εκπομπών (το φορμάτ κάθε εκπομπής). Όλοι οι συμμετέχοντες απλά εκτελούν έναν ρόλο και μην ξεχνάμε πως αύριο μπορεί εμείς να είμαστε στην θέση τους.

Εν κατακλείδι, μπορούμε εύκολα να κατανοήσουμε κάποια πράγματα για την πορεία της ελληνικής τηλεόρασης. Η ποιότητα της υποβαθμίζεται από εμάς, τους τηλεθεατές, που επικροτούμε κάθε είδους παρακμιακή εκπομπή αυξάνοντας τα νούμερα τηλεθέασης της. Ωστόσο, μια τέτοια εξέλιξη συνιστά προσβολή της αισθητικής της τηλεόρασης και παρουσιάζεται ως τηλεοπτικός κανόνας που όλα τα κανάλια θα πρέπει να ακολουθούν. Τα reality shows αποτελούν τροχοπέδη στον τηλεοπτικό πολιτισμό και απλώς υποβαθμίζουν την αντίληψη του δέκτη-τηλεθεατή. Αν και είναι γνωστό πως ό,τι σοκάρει, προκαλεί αντιδράσεις και πουλάει στους τηλεθεατές, η κατάσταση είναι αναστρέψιμη καθώς υπάρχουν άξιοι άνθρωποι και επαγγελματίες που μπορούν να συνδράμουν στην αναβάθμιση της ελληνικής τηλεόρασης.