Αφιέρωμα: 5+1 αγαπημένα μελοποιημένα ποιήματα

Πολυαγαπημένα τραγούδια, με στίχους παρμένους από ποιήματα που έχουν γραφτεί από σημαντικούς ποιητές.

Της Χριστίνας Βρούβα

Πριν από μερικές μέρες γιορτάστηκε η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης. Η ημέρα αυτή θεσπίστηκε από την Unesco το 1999, ύστερα από πρόταση του Έλληνα ποιητή Μιχαήλ Μήτρα, που έκανε το 1997. Στόχος του εορτασμού είναι, η βελτίωση της εικόνας και η ενίσχυση της ποίησης από τα ΜΜΕ, καθώς είναι ο «καθρέφτης» της κοινωνίας.

Η ιδέα αυτή στηρίχθηκε από την Εταιρία Συγγραφέων και αποφασίστηκε ως ημερομηνία εορτασμού η πρώτη μέρα της εαρινής ισημερίας, δηλαδή η 21η Μαρτίου. Η μέρα ποίησης γιορτάστηκε πρώτη φορά  στο παλιό ταχυδρομείο της πλατείας Κοτζιά με μεγάλη ανταπόκριση από τον κόσμο. Από την επόμενη χρόνια η μέρα αυτή τιμήθηκε και από άλλες χώρες.

Δεν είναι λίγες οι φορές που τα ποιήματα μελοποιούνται και αποκτούν έναν άλλο χαρακτήρα. Μέσα σε λίγα λεπτά η σύμπραξη των δημιουργών μπορεί να κάνει τον δέκτη να προβληματιστεί, να χαρεί και να ερωτευτεί.

Όπως ήταν αναμενόμενο η ελληνική μουσική σκηνή έχει μελοποιήσει ποιήματα ουκ ολίγες φορές. Τα τραγούδια αυτά ακούγονται κατά κόρον και πολλές φορές οι ακροατές δεν γνωρίζουν την «προέλευση» των στίχων αυτών.

 

  • Νίκος Ξυλούρης- Η μπαλάντα του κυρ Μέντιου

Το 1956 ο Κώστας Βάρναλης υπογράφει την μπαλάντα του κυρ Μέντιου, ένα ποίημα με σατιρική χροιά. Αρχικά Μέντιος σημαίνει  γαϊδούρι και στόχος του ποιήματος είναι ανάδειξη των ομοιοτήτων ανάμεσα στη ζωή του ανθρώπου με αυτή του γαϊδουριού. Η μελοποίηση του ποιήματος έγινε από τον Λουκά Θάνου το 1974 και ερμηνεύτηκε μοναδικά από τον Νίκο Ξυλούρη. Το κομμάτι συμπεριλήφθηκε στον δίσκο «Σάλπισμα».

 

 

  • Ελένη Βιτάλη- Το δίχτυ

Ο Νίκος Γκάτσος έχει γράψει πληθώρα ποιημάτων, ένα από αυτά είναι «Το δίχτυ», ένα ποίημα ωδή στα ανθρώπινα πάθη. Μελοποιήθηκε από τον Σταύρο Ξαρχάκο και ερμηνεύτηκε αρχικά από τον Τάκη Μπίνη. Ακολούθησαν κι άλλες εκτελέσεις με πιο ξεχωριστή αυτή της Ελένης Βιτάλη.

 

  • Βασίλης Παπακωνσταντίνου- Ένα μαχαίρι

Το 1933 ο Νίκος Καββαδίας κυκλοφορεί την πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο «Μαραμπού». Ένα από τα πιο αναγνωρισμένα ποιήματα του είναι το «Ένα μαχαίρι» το οποίο έγινε δημοφιλής από την μελοποίηση αυτού από τον Θάνο Μικρούτσικο. Το κομμάτι ερμήνευσε ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου και  συγκαταλέγεται στον δίσκο «Ο σταυρός του Νότου», που κυκλοφόρησε το 1979. Ο δίσκος αυτός περιελάμβανε αποκλειστικά μελοποιημένα ποιήματα του Καββαδία και γνώρισε μεγάλη επιτυχία. Το «μαχαίρι» ξεχωρίζει μέχρι σήμερα και χαρακτηρίζεται ως διαχρονικό.

 

 

  • Μανώλης Λιδάκης- Για να σε συναντήσω

Οι στίχοι μπορεί να μην είναι εξ ολοκλήρου από το ποίημα του Τάσου Λειβαδίτη, παρ’ όλα αυτά υπάρχει το στίγμα του Λειβαδίτη στο συγκεκριμένο τραγούδι. Η σύνθεση του κομματιού έγινε από τον Κώστα Λειβαδά και συμπεριλήφθηκε στο άλμπουμ του Μανώλη Λιδάκη «Υλικό ονείρων», του 2001. Αναμφισβήτητα είναι ίσως το πιο γνωστό τραγούδι του Μανώλη Λιδάκη στη δισκογραφική πορεία του.  

 

 

  • Χαράλαμπος Γαργανουράκης, Λάκης Χαλκιάς, Τάνια Τσανακλίδου- Μαλαματένια λόγια

Στα χρόνια της χούντας ο αείμνηστος Μάνος Ελευθερίου γράφει τα «Μαλαματένια λόγια». Το ποίημα αναφέρονταν στην πορεία του εργατικού κινήματος από την κατοχή μέχρι και την επταετία της χούντας. Το ποίημα μελοποιήθηκε από τον Γιάννη Μαρκόπουλο και όπως ήταν αναμενόμενο κάποιοι στίχοι λογοκρίθηκαν. Το κομμάτι έχει τραγουδηθεί από σημαντικούς ερμηνευτές με πιο χαρακτηριστικές αυτή των Χαράλαμπου Γαργανουράκη, Λάκη Χαλκιά και Τάνια Τσανακλίδου και φυσικά του Γιάννη Χαρούλη.

 

 

  • Βασίλης Παπακωνσταντίνου- Πρέβεζα

Τον Ιούνιο του 1928 ο Κώστας Καρυωτάκης θα εγκατασταθεί στην Πρέβεζα για επαγγελματικούς λόγους. Εκεί θα γράψει το ομότιτλο ποίημα, το οποίο αναφέρεται στην μίζερη και καταπιεστική καθημερινότητα του, αλλά και στις παρατυπίες που έβλεπε να κάνει το δημόσιο ενάντια στους πολίτες. Αξίζει να σημειωθεί πως είναι ένα από τα τελευταία ποιήματα που έγραψε πριν την αυτοκτονία του. Η μελοποίηση έγινε από τον Γιάννη Γλέζο και εκτελέστηκε πρώτα από τον Θανάση Γκαϊφύλια, αλλά έγινε ευρέως γνωστό από την εκτέλεση του Βασίλη Παπακωνσταντίνου.