Γιόχαν Κρόιφ: Ο «ιπτάμενος Ολλανδός» που απογείωσε το ποδόσφαιρο!

Του Παντελή Τσαουσίδη

Πελέ ή Μαραντόνα; Αυτό είναι το δίλλημα που ταλανίζει τον πλανήτη τα τελευταία χρόνια. Ποιος είναι καλύτερος από τους 2; Τι έχει κάνει ο ένας και τι ο άλλος. Αυτά όμως είναι για τους Λατίνους, αφού στην Ευρώπη είχαμε τον έναν και μοναδικό Γιόχαν Κρόιφ. Ο μεγαλύτερος Ευρωπαίος όλων των εποχών δεν βρίσκεται κοντά μας τα τελευταία χρόνια, χάνοντας την μεγαλύτερη μάχη της ζωής του, από την επάρατη νόσο.  Τα λόγια για τον «ιπτάμενο Όλλανδό» δεν μπορούν να περιγράψουν το μεγαλείο του σαν παίκτη. Δεν είναι τυχαίο ότι συγκαταλέγεται μέσα στην τριάδα και πίσω από Πελέ και Μαραντόνα.

Ο «Νουρέγιεφ» των γηπέδων και η «ιπάμενη» καριέρα του!

Για να θυμούνται οι παλιοί και να μαθαίνουν οι καινούργιοι, ο Χέντρικ Γιόχαν Κρόιφ γεννήθηκε στις 25 Απριλίου του 1947 στο Άμστερνταμ της Ολλανδίας και πέθανε στις 14 Μαρτίου του 2016 (68 χρονών). Άγιαξ – Μπαρτσελόνα – Λος Άντζελες Άζτεκς – Ουάσινγκτον Ντίπλοματς – Λεβάνε – Άγιαξ και Φέγενορντ ήταν οι ομάδες που διέπρεψε ως ποδοσφαιριστής. Σαν προπονητής ανέλαβε προφανώς τις αγαπημένες του ομάδες Άγιαξ και Μπαρτσελόνα και κατάφερε να κάνει πράγματα και θαύματα και με τις δύο. Θεωρείται η επιτομή του total football του Ρίνους Μίχελς, αλλά και ο εμπνευστής του “tiki – taka” στυλ παιχνιδιού της Μπαρτσελόνα.

Στον Άγιαξ αγωνίστηκε σε 276 αγώνες και σημείωσε 204 γκολ, ενώ στην Μπαρτσελόνα σε 143 εμφανίσεις βρήκε δίχτυα 48 φορές. Στις ομάδες των Η.Π.Α. σε 59 εμφανίσεις πέτυχε 29 γκολ, στην Λεβάντε σε 10 εμφανίσεις σκόραρε 2 γκολ. Την καριέρα του την έκλεισε στο μεγάλο λιμάνι της Ολλανδίας, στην Φέγενορντ, όπου σε 33 συμμετοχές κατάφερε να χριστεί σκόρερ 11 γκολ. Το σύνολο των εμφανίσεων και των τερμάτων που πέτυχε σε συλλογικό επίπεδο είναι: 521/291.

 

Την τροπαιοθήκη του κοσμούν 9 πρωταθλήματα Ολλανδίας (8 με Άγιαξ-1 με Φέγενορντ), 6 κύπελλα Ολλανδίας (5 και 1 αντίστοιχα), 1 πρωτάθλημα και 1 κύπελλο Ισπανίας(Μπαρτσελόνα), 3 Πρωταθλητριών(1971-1972-1973),2 Ευρωπαϊκά Σούπερ Καπ(1972-73) και 1 Διηπειρωτικό(1972)… Όλους τους Ευρωπαϊκούς τίτλους, τους κατέκτησε με την ομάδα του Άγιαξ.

Ως ποδοσφαιριστής κατέκτησε την χρυσή μπάλα τρεις φορές (1971, 1973, 1974) ενώ το 1999 αναδείχθηκε από την  Διεθνή Ομοσπονδία Ιστορίας και Στατιστικής του Ποδοσφαίρου (IFFHS) κορυφαίος Ευρωπαίος ποδοσφαιριστής του αιώνα και Νο2 παγκοσμίως πίσω από τον Πελέ.

 

Βασιλιάς χωρίς στέμμα με τους «Οράνιε»

Η καριέρα του «Ιπτάμενου Ολλανδού» Γιόχαν Κρόιφ θα ενέχει πάντα μια αντίφαση. Υπήρξε ηγέτης μιας Εθνικής που μάγεψε στο Μουντιάλ της Δυτικής Γερμανίας το 1974, αλλά δεν κατάφερε να κατακτήσει το πολυπόθητο τρόπαιο.

Ωστόσο έδειξε και με τα χρώματα των «Οράνιε» γιατί θεωρείται από τους κορυφαίους της ιστορίας και γιατί τότε ήταν το είδωλο της εποχής. Τότε έδειξε το ποδοσφαιρικό φαινόμενο την πλήρη γκάμα της τεχνικής του, με το περίφημο «ολοκληρωτικό ποδόσφαιρο» να τον έχει ακρογωνιαίο λίθο και τα 15 γκολ της Ολλανδίας στο Μουντιάλ του ’74 άρχισαν ή τελείωναν με τον αρχηγό της ομάδας και αστέρι του Άγιαξ! Ο επιθετικογενής μέσος όργωνε όλο το γήπεδο παίζοντας από τις πιο συναρπαστικές μπάλες που έχουν δει ποτέ οπαδικά μάτια.

Στην εθνική Ολλανδίας αγωνίστηκε 48 φορές, από τις οποίες τις 34 ως αρχηγός και πέτυχε 33 γκολ.

Τα δύο αντίο του από τον Άγιαξ

Το καλοκαίρι του 1973 και όντας αρχηγός του Αίαντα, ο προπονητής της ομάδας αμέσως μετά την προπόνηση, μάζεψε τους παίκτες για μια ανακοίνωση. «Υπάρχει κάτι που πρέπει να σας πω. Το ποιος θα είναι αρχηγός φέτος, θα αποφασιστεί μέσω ψηφοφορίας». Τα αποτελέσματα αυτής έδωσαν στον Κρόιφ 7 ψήφους αλλά νικητής της κάλπης ήταν ο Κάιζερ με 12. Έξαλλος ο Γιόχαν νιώθοντας προσβεβλημένος από την συγκεκριμένη κίνηση πήρε επικοινώνησε αμέσως με τον ατζέντη: «Πάρε τηλέφωνο την Μπαρτσελόνα. Φεύγω από εδώ τώρα. Το περιβραχίνιο λοιπόν ήταν ο πρώτος λόγος της αποχώρηση του.

Στην δεύτερη θητεία του στην ολλανδική ομάδα και μετά από δύο χρόνια, η διοίκηση αποφάσισε να μην του ανανεώσει το συμβόλαιο, καθώς πίστευε ότι ήταν αρκετά μεγάλος στην ηλικία αφού αισίως ήταν 36 χρονών. Από «εκδίκηση» και θέλοντας να αποδείξει ότι «περνάει ακόμα η μπογιά του», υπόγραψε στην μισητή αντίπαλο Φέγενορντ. Δικαιώθηκε με αυτήν του την κίνηση αφού στο τέλος της σεζόν πανηγύρισε το νταμπλ, παίρνοντας τα σκήπτρα από την πρώην ομάδα του. Παρόλα αυτά, όπως δήλωσε και ο ίδιος δεν κράτησε ποτέ κακία.

Η άρνηση του να πάει στην Ρεάλ και η απειλή να σταματήσει το ποδόσφαιρο

Η μεταγραφή του στην Μπαρτσελόνα πέρασε από 40 κύματα. Αρχικά ο πρόεδρος του Άγιαξ του έλεγε να πάει στην Ρεάλ, αφού τα είχε ήδη βρει ο ίδιος με την ομάδα της Μαδρίτης αλλά ο Κρόιφ δεν ήθελε λόγω Φρανσίσκο Φράνκο, ο οποίος ήταν ο δικτάτορας της τότες Ισπανίας και πρόεδρος των «μερένχες». Οι πιέσεις που είχε όμως ο ίδιος ήταν πολύ μεγάλες, αφού πέρα από την προτροπή του Άγιαξ για να πάει στη Μαδρίτη, βρήκαν άλλα «κόλπα» για να μπλοκάρουν ή να ξενερώσουν τον Γιόχαν. Αρχικά δεν αναγνώρισαν την μεταγραφή του στην ομάδα της Καταλονίας, μετά δεν έστελναν το δελτίο του και τα χαρτιά του γενικότερα στην ομοσπονδία λέγοντας ότι το κώλυμα ήταν η γραφειοκρατία. Ο ίδιος δεν σταμάτησε ποτέ να λέει ότι θέλει Μπαρτσελόνα και αφού έβλεπε τα εμπόδια που του έβαζαν, απείλησε ακόμα και με την απόσυρση του από τα γήπεδα. Τελικώς κατέληξε στους «μπλαουγκράνα» και στο ντεμπούτο του κατάφερε και σκόραρε 2 γκολ στο 4-0 εναντίον της Γρανάδας. Τότε η Μπαρτσελόνα βρισκόταν στον πάτο του βαθμολογικού πίνακα. Στις 17 Φεβρουαρίου 1974 ήταν προγραμματισμένο να γίνει το clasico στο Σαντιάγο Μπερναμπέου. Κρόιφ εναντίον Φράνκο. 0-2 ημίχρονο, 0-5 τελικό με τον Κρόιφ να πετυχαίνει ένα γκολ και να μοιράζει άλλα τρία. Στο τέλος της σεζόν ήταν πρωταθλητές. 5 χρόνια στην Καταλονία δεν κατάφερε να τα συνδυάσει με τίτλους, πέρα από ένα πρωτάθλημα και ένα κύπελλο. Όλοι βέβαια θυμούνται τα κατορθώματα του και τα γκολ που πέτυχε, ιδιαιτέρως αυτό κόντρα στην Ατλέτικο Μαδρίτης, το λεγόμενο «Phantom Goal», το οποίο έμεινε για πάντα χαραγμένο στην ιστορία και στο μυαλό των φίλαθλων οπαδών.

1. Το γκολ του Κρόιφ κόντρα στην Ατλέτικο Μαδρίτης

 

Όταν πήρε την μεταγραφή του στην Μπαρτσελόνα δήλωσε: Ήμουν γεννημένος λίγο μετά τον πόλεμο  και ήμουν μαθημένος να μην δέχομαι τα πάντα. Η Μπαρτσελόνα δεν ήταν στο ίδιο επίπεδο με την Ρεάλ, αλλά ήταν τεράστια πρόκληση να παίξω για τον καταλανική ομάδα. Η Μπάρτσα είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένας σύλλογος.

 

Οι περιπέτειες του μετά στην Αμερική και στην Λεβάντε δεν ήταν οι ίδιες, ώσπου καταλήγει ξανά στον Άγιαξ πριν κλείσει την καριέρα του στη Φέγενορντ.

 

Η προπονητική πανδαισία και το total football

Αφού σαν ποδοσφαιριστής μας χάρισε απίστευτες μαγικές στιγμές,, ήρθε η ώρα να αλλάξει τα πράγματα στον ποδοσφαιρικό χάρτη στον τομέα της προπονητικής. Πρώτα στον Άγιαξ και αργότερα στην Μπαρτσελόνα, κατάφερε με το στυλ του και τις ιδέες του να αλλάξει το ρου της ιστορίας. Ήταν ο ιδρυτής της «Μασία» (ακαδημίες Μπαρτσελόνα) και αναγέννησε τις ακαδημίες και του Άγιαξ. Στα δύο χρόνια που πέρασε στον πάγκο της ομάδας του Άμστερνταμ θα κέρδιζε τα πρώτα του τρόπαια, όπως το κύπελλο Ολλανδίας του 1986 και του 1987, αλλά και το κύπελλο Κυπελλούχων της UEFA το 1987. Η μη κατάκτηση του πρωταθλήματος ωστόσο θα τον ανάγκαζε να μετακινηθεί στην Μπαρτσελόνα, με την περίοδο των 8 ετών που πέρασε εκεί να λογίζεται πλέον ως το πικ της προπονητικής του καριέρας: κύπελλο Κυπελλούχων το 1989, κύπελλο Ισπανίας το 1990, πρωτάθλημα Ισπανίας το 1991, σχεδόν τα πάντα το 1992(!), αλλά και δύο ακόμη πρωταθλήματα το 1993 και 1994 θα έκαναν τον Κρόιφ μεγάλο αγαπημένο της Μπάρτσα αλλά και ανάμεσα στους πλέον καλύτερους προπονητές της Ευρώπης. Το ποδόσφαιρο που παρουσίασε στην ομάδα της Βαρκελώνης, ήταν έτη φωτός μπροστά από τις υπόλοιπες ομάδες. Απίστευτες εναλλαγές της μπάλας και των θέσεων, πίεση ψηλά και γενικότερα η άμυνα ξεκινούσε από τον επιθετικό και η επίθεση ξεκινούσε από τον αμυντικό. Παιχνίδι υπομονής, κατοχής και γρήγορο για εκείνη την εποχή.

Ο εθισμός του εκτός από το ποδόσφαιρο, ο αριθμός «σύμβολο» και οι ατάκες που έγραψαν ιστορία

Ο Κρόιφ ήταν δύσκολος και ιδιαίτερος χαρακτήρας. Φρόντισε να το δείχνει και εντός και εκτός γηπέδου. Σαν παίκτης ήταν ο δάσκαλος και ο «μαέστρος» της ομάδας, σαν προπονητής ο αρχιτέκτονας αλλά το στυλ του πάντα ήταν ξεχωριστό. Όλοι οι παίκτες όμως και κάποια «κουσούρια». Το δικό του, αν και τότε δεν απαγορευόταν, ήταν το κάπνισμα και το αλκοόλ.

Είχε μια ιδιαίτερη αγάπη για αυτά τα δύο και πάντα φρόντιζε να ικανοποιεί τις ανάγκες του. Όλα αυτά όμως μέχρι να κάνει εγχείρηση για την καρδιά του.  Ακόμα ένα περιστατικό που δείχνει τον επιβλητικό του χαρακτήρα και μάλιστα τον «αναρχικό» έχει να κάνει με το νούμερο της φανέλας. Το Νο 14 ήταν κάτι σημαδιακό γιαυτόν. Με το 9 ξεκίνησε αλλά όταν αυτό ήταν κατειλημμένο διάλεξε το 14, άσχετα που εκείνη την εποχή τα νούμερα πήγαιναν με την σειρά. Ο Κρόιφ έκανε και πάλι την διαφορά και «έσπασε» και αυτόν κανόνα. Από τότε το 14 ήταν ο μόνιμος αριθμός της φανέλας του.

Πέρα από τον «εθισμό» και το «κόλλημα» του με τον αριθμό, είχε και τρομερό μυαλό με απίστευτες φιλοσοφικές σκέψεις.

  1. Το να παίζεις ποδόσφαιρο είναι πολύ απλό. Το να παίζεις όμως απλό ποδόσφαιρο είναι το πιο δύσκολο.
  2. Μπορείς να επιλέξεις τον καλύτερο παίκτη για κάθε θέση. Με αυτόν τον τρόπο δεν θα έχεις την καλύτερη δυνατή ομάδα, αλλά 11 καλές μονάδες.
  3. Γιατί να μην μπορείς να νικήσεις μια πιο πλούσια ομάδα; Δεν έχω δει ποτέ ένα τσουβάλι με λεφτά να βάζει γκολ.
  4. Είναι αποδεδειγμένο ότι στα 90 λεπτά, έχεις την μπάλα στα πόδια σου περίπου 3 λεπτά. Το σημαντικό είναι τι κάνεις μέσα στο γήπεδο τα υπόλοιπα 87 λεπτά. Από αυτό συνεπάγεται εάν είσαι καλός παίκτης.
  5. Όταν επιτίθεσαι πρέπεί να μεγαλώνεις τις διαστάσεις του γηπέδου και όταν αμύνεσαι να τις μειώνεις.
  6. Τι είναι η ταχύτητα; Τα αθλητικά μέσα συχνά μπερδεύουν την ταχύτητα με την διορατικότητα. Αν όμως αρχίσω να τρέχω λίγο πιο πριν από τον άλλον, μοιάζω πιο γρήγορος.
  7. Πριν κάνω ένα λάθος, δεν κάνω αυτό το λάθος.
  8. Δεν είμαι θρησκευόμενος. Στην Ισπανία και οι 22 παίκτες κάνουν τον σταυρό τους πριν το παιχνίδι, αν δούλευε αυτό, όλα τα ματς θα έπρεπε να τελειώνουν ισόπαλα. Δεν συμβαίνει αυτό, άρα δεν υπάρχει θεός.
  9. Αν ήθελα να καταλάβεις, θα στο είχα εξηγήσει καλύτερα.
  10. Οι Ισπανοί παίκτες είναι ιδανικοί για να δουλέψεις μαζί τους. Αντίθετα οι Ολλανδοί, μόλις ανοίξεις το στόμα σου να πεις κάτι, έχουν ήδη προλάβει να απαντήσουν: Ναι, αλλά…..
  11. Παίζεις μπάλα με το μυαλό. Τα πόδια είναι για να σε βοηθάνε.
  12. Αν δεν μπορείς να κερδίσεις, βεβαιώσου ότι δεν θα χάσεις.
  13. Έγινα προπονητής όταν μου είπαν ότι δεν θα τα κατάφερνα.
  14. Κάθε μειονέκτημα, έχει και το πλεονέκτημα του.

Θαύμαζε έναν ποδοσφαιρίστη… «ο Πελέ είναι ο μοναδικός ποδοσφαιριστής που ξεπερνά τα όρια της λογικής».

 

Κροιφιστορίες…

  •  Ο Γιόχαν Κρόιφ υπήρξε παντρεμένος με την Ντάνι. Όπως ο ίδιος δήλωσε: «Ο κόσμος μας αντιμετώπιζε ως καλτ φιγούρες. Αντέγραφαν ακόμα και τον τρόπο που ντυνόμασταν, που φτιάχναμε τα μαλλιά μας. Τα πάντα τα χρωστάω στη σύζυγό μου, Ντάνι. Ποτέ δεν αγόρασα ρούχα μόνος μου…» Τη σύζυγό του την παντρεύτηκε τη δεύτερη μέρα του δωδέκατου μήνα. «Δύο συν δώδεκα μας κάνουν δεκατέσσερα, το νούμερό μου». Σε τι τον άλλαξε ο γάμος του; Μεταξύ άλλων, στον τρόπο που λειτουργούσε στο ποδόσφαιρο. «Την ευθύνη που ανέλαβα στο σπίτι τη μετέφερα στα αποδυτήρια και στο γήπεδο», λέει.
  • Προς τιμήν του, ο Άγιαξ ονόμασε το γήπεδο του «Γιόχαν Κρόιφ Αρένα».

  • Η απουσία του από το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1978 στην Αργεντινή είχε εγείρει ερωτηματικά. Αρκετά χρόνια αργότερα αποκάλυψε πως ο λόγος που δεν πήρε μέρος στο Μουντιάλ ήταν μια απόπειρα απαγωγής! «Για να συμμετάσχεις σε ένα Παγκόσμιο Κύπελλο πρέπει να είσαι έτοιμος 200%. Με σημάδευαν με όπλο στο κεφάλι, ήμουν δεμένος, η σύζυγός μου ήταν δεμένη, τα παιδιά ήταν στο διαμέρισμα στη Βαρκελώνη… Υπάρχουν στιγμές στη ζωή που σκέφτεσαι άλλες αξίες» ήταν η εξήγηση που είχε δώσει.
  • Ακόμα ένα περιστατικό που δείχνει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του …. Η εθνική Ολλανδίας είχε συνεργασία με την  Adidas, ενώ αντίστοιχα ο Κρόιφ σύναψε συμβόλαιο με την Puma. Ο άλλοτε άσος του Άγιαξ, αρνήθηκε να φορέσει τη φανέλα με τις τρεις χαρακτηριστικές γραμμές της Adidas, δημιουργώντας δική του πατέντα με δύο γραμμές!
  •  Στενός συνεργάτης του Ζουάν Λαπόρτα, έλαβε τον τίτλο του επίτιμου προέδρου της Μπαρτσελόνα, όμως ο Σάντρο Ροσέλ φρόντισε να του τον αφαιρέσει λόγω της έχθρας που είχε με τον προκάτοχο του στον προεδρικό θώκο της Μπαρτσελόνα.
  • Τον Δεκέμβρη του 1982, ο Κρόιφ εκτέλεσε ένα πέναλτι για τον Άγιαξ απέναντι στην “Helmond Sport”. Μισούσε τα πέναλτι και τα άφηνε να τα εκτελούν άλλοι. Το συγκεκριμένο ανέλαβε να το εκτελέσει ο ίδιος, δίνοντας πάσα στον Όλσεν. Ο Όλσεν τράβηξε τον τερματοφύλακα πάνω του και έδωσε την μπάλα πίσω στον Κρόιφ που την έσπρωξε στο κενό τέρμα. Στις 14 Φλεβάρη 2016 ο Μέσι και ο Σουάρες έδειξαν την αγάπη τους στον Κρόιφ κατά τη διάρκεια του 6-1 επί της Θέλτα. Ο Μέσι εκτέλεσε πέναλτι με πάσα στον Σουάρες ο οποίος σκόραρε.

2. Το πέναλτι-πάσα το Κρόιφ

3. Το πέναλτι-πάσα του Μέσι

 

  • Ο Άγγλος αθλητικός ρεπόρτερ, Ντέιβιντ Μίλερ, τον αποκάλεσε “Πυθαγόρα με ποδοσφαιρικά παπούτσια”.

Ο Ολλανδός συγγραφέας, Νίκο Σεϊπμάκερ πίστευε ότι είχε τέσσερα πόδια.

Ο Ολλανδός χορογράφος, Ρούντι Φαν Ντάντζιγκ θεωρούσε τον Κρόιφ καλύτερο χορευτή από τον Νουρέγιεφ.

  • Ο Κρόιφ είναι ένας από τους τρεις ποδοσφαιριστές όπου τα ονόματα τους έχουν δοθεί σε μικρούς πλανήτες (Μπίτσαν και Πελέ οι άλλοι δύο).
  • Πέρα από το ποδόσφαιρο, σε νεαρή ηλικία, κυκλοφόρησε ως τραγουδιστής το single “Oei Oei Oei” το οποίο έγινε χιτ , φτάνοντας μέχρι το Νο 21 charts.

Όταν διηγήθηκε την ιστορία του σε έναν δημοσιογράφο του ζητήθηκε να αναφέρει την δικιά του Dream Team. Δείγμα της σεμνότητας και του ήθους του Κρόιφ είναι ότι στην κορυφαία εντεκάδα του δεν περιλαμβάνει τον εαυτό του. Δεν περιλαμβάνει επίσης εν ενεργεία παίκτες – ούτε τον Μέσι ούτε τον Κριστιάνο Ρονάλντο. Η κορυφαία εντεκάδα κατά Κρόιφ είναι η εξής: Λεβ Γιασίν, Κάρλος Αλμπέρτα, Μπεκενμπάουερ, Γκουαρντιόλα, Κρολ, Αλφρέδο ντι Στέφανο, Μπόμπι Τσάρλτον, Γκαρίντσα,Μαραντόνα, Πελέ, Κάιζερ. Η παρουσία του Πεπ Γκουαρντιόλα σε αυτή, δείχνει πόσο μεγάλη εκτίμηση είχε ο Ολλανδός στον Καταλανό πρώην μέσο και νυν προπονητή.

Ταλέντα και παίκτες που θα κάνουν την διαφορά στο ποδόσφαιρο, θα βγαίνουν, έστω και ένας, κάθε δεκαετία. Παίκτες όμως σαν τον Γιόχαν Κρόιφ με το αέρινο στυλ και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, δύσκολα θα ξαναδούμε στο χορτάρι του γηπέδου.