See you in Montevideo: Ένα ταξίδι ζωής που σημαδεύτηκε από μια τεράστια αδικία

Του Γιώργου Μπαϊράμη

Το ποδόσφαιρο στην πιο αγνή, στην πιο ανθρωπινή του έκδοση. Η ταινία See you in Montevideo (Vidimo Se) Σερβικής παραγωγής (2014) μας εξιστορεί την περιπέτεια που βίωσε η Εθνική ομάδα ποδοσφαίρου της Γιουγκοσλαβίας στην πρωτεύουσα της Ουρουγουάης το Μοντεβιδέο, όπου βρέθηκε για να αγωνιστεί στο πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο το 1930.

Το ταξίδι ήταν δύσκολο μιας και εκείνα τα χρόνια δεν είχαν ανακαλυφθεί ακόμα μέσα όπως το αεροπλάνο. Μια παρέα Σέρβων ποδοσφαιριστών, που απάρτιζαν την τότε Εθνική ομάδα της Γιουγκοσλαβίας, ξεκινούσαν μια πολύμηνη υπερατλαντική δοκιμασία για να βρεθούν στην πρώτη μεγάλη ποδοσφαιρική γιορτή των Εθνών του κόσμου.

Όταν έφτασαν στην πρωτεύουσα της Λατινικής χώρας αντιμετωπίστηκαν ως απλοί φτωχοί τουρίστες. Οι περισσότεροι ντόπιοι δεν γνώριζαν καν για την ύπαρξη της χώρας Γιουγκοσλαβίας. Η χαμηλή ή καλύτερα μηδαμινή δημοτικότητα των παικτών είχε ως αποτέλεσμα και την μεταφορά τους σε ξενοδοχείο χωρίς τις βασικές ανάγκες, τη στιγμή που οι πρωτοκλασάτες χώρες είχαν καταλύσει στο πασίγνωστο ξενοδοχείο της περιοχής.

Η κλήρωση έγινε μπροστά στην κεντρική πλατεία του Μοντεβιδέο με την παρουσία όλων των συμμετεχόντων χωρών και τον πρόεδρο της Ουρουγουάης και της FIFA να δίνουν το σύνθημα για την έναρξη της γιορτής. Οι Γιουγκοσλάβοι «πέφτουν» πάνω στο φαβορί της διοργάνωσης, τους Βραζιλιάνους. Το χαμόγελο χάθηκε από τα χείλη τους αφού ούτε οι ίδιοι πίστευαν ότι μπορούν να τους αποκλείσουν. Άλλωστε λίγες μέρες νωρίτερα είδαν τους αντιπάλους τους να κάνουν επίδειξη των ικανοτήτων τους στη παραλία μπροστά σε εκατοντάδες πολίτες.

Το ματς με την χώρα της Σάμπα έμελλε να αλλάξει την ιστορία αλλά και τον χαρακτήρα μερικών παικτών. Οι Ευρωπαίοι, καθώς μόνο έτσι μπορούσαν να τους προσδιορίσουν στον χάρτη οι ντόπιοι, με δύο γκολ στο πρώτο ημίχρονο πήραν κεφάλι στο σκορ και μπορεί στο δεύτερο μέρος να μόχθησαν για να πάρουν την νίκη εν τέλει όμως τα κατάφεραν. Ήταν η μεγαλύτερη διάκριση για την χώρα τους, η μεγαλύτερη νίκη της ζωής τους.

Αμέσως ο κόσμος τους έμαθε και ζητωκραύγαζε για τους θριαμβευτές, για τους «φονιάδες» των Βραζιλιάνων. Ένας Αμερικανός σκάουτερ της εποχής δεν πίστευε στα μάτια του με αυτά που έβλεπε από τους Γιουγκοσλάβους και ξεχώρισε τους καλύτερους της ομάδας. Τους πρότεινε συμβόλαια με αρκετά χρήματα για να διαφημιστούν σε περιοδικά και να αγωνιστούν ύστερα στις Η.Π.Α. Αυτό ταρακούνησε πολλούς και έφερε ανακατατάξεις στην ομάδα, τσακωμούς. Η αλλοίωση του DNA είχε έρθει. Οι περισσότεροι πλέον έπαιζαν για τον εαυτό τους, όχι για την πατρίδα τους.

Οι Γιουγκοσλάβοι ήταν στα ημιτελικά. Αντίπαλός τους η διοργανώτρια Ουρουγουάη. Το γήπεδο έβραζε από τους περίπου 80.000 ντόπιους θεατές. Η αισιοδοξία όλων ήταν στα ύψη παρά τις εμπορικές συμφωνίες που είχαν συνάψει κάποιοι παίκτες και είχαν ως αποτέλεσμα να χαλάσουν το κλίμα στην ομάδα. Το πρώτο βήμα προς το όνειρο του Τελικού έγινε μόλις στο 4’. Όλα όσα ακολούθησαν αποτελούν μέρος της ιστορίας και ίσως ένας ακόμα λόγος που αυτό το ταξίδι έγινε ταινία. Η αδικία που υπέστησαν οι Γιουγκοσλάβοι ήταν τεράστια. «Αυτό πρέπει να γίνει, για την ασφάλεια όλων μας» ήταν κάποια λόγια του διαιτητή, δείχνοντας ότι το μέλλον ήταν προγεγραμμένο. Η πλήρη καταξίωση διακόπηκε άδοξα, αλλά ήδη είχαν γίνει ήρωες. Ο μικρός Τελικός δεν διεξήχθη ποτέ σε επίσημη μορφή, αλλά έγινε με τρόπο που αποδεικνύει το μεγαλείο του ποδοσφαίρου και την αγάπη που υπήρχε και υπάρχει προς αυτό. Αυτό το παιχνίδι, που δεν παίχτηκε ποτέ σε ποδοσφαιρικό γήπεδο, ήταν πάνω από αδικίες, πάνω από χρήματα και ένωσε τους πάντες.

Σε όλο αυτό το ταξίδι οι Γιουγκοσλάβοι είχαν μαζί τους ένα μικρό παιδί που γράφει την δική του ξεχωριστή ιστορία και αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του «παραμυθιού». Τα συναισθήματα που περνάει η ταινία είναι πολλά. Στις περίπου 20 μέρες που βρέθηκαν στην άλλη άκρη του κόσμου για να παίξουν σε ένα τουρνουά, υπήρξαν στιγμές χαράς, λύπης, αισιοδοξίας, ματαιοδοξίας ακόμα και έρωτες που λίγο έλειψαν να αλλάξουν το ρου αυτής της περιπέτειας.

Το See you in Montevideo δεν είναι μόνο το ποδόσφαιρο, είναι η ζωή, οι εκπλήξεις που σου επιφυλάσσει και η μοναδικότητά της. Όλοι στο τέλος αναχωρώντας από κάτι ωραίο, από κάτι που θα θυμόμαστε για πάντα, αναγκαζόμαστε να αναφωνήσουμε “See you” ή “Hasta luego” ή αλλιώς “Vidimo se”!