“Δικαίωμα συνειδητής επιλογής”

Άρθρο γνώμης του Γιώργου Κοσματόπουλου

Το τελευταίο διάστημα έχει έρθει στο προσκήνιο το ζήτημα των αμβλώσεων. Γνωστή αθλητική εφημερίδα κυκλοφόρησε με πρωτοσέλιδο που υποστήριζε την πρώτη «Ημέρα αγέννητου παιδιού»,  την οποία έχει θεσπίσει  η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος, ενώ η ανάρτηση αφισών εναντίον των αμβλώσεων στις αποβάθρες του Μετρό προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, με αποτέλεσμα την απομάκρυνσή τους.

Τα επιχειρήματα τα οποία χρησιμοποιούν όσοι προσπαθούν να πείσουν τις γυναίκες να μην προβαίνουν στην τεχνητή διακοπή της εγκυμοσύνης έχουν κυρίως χαρακτήρα ηθικό και θρησκευτικό. Τονίζουν ότι η πρακτική αυτή επιδεινώνει το ήδη τεράστιο πρόβλημα της υπογεννητικότητας στη χώρα μας  που οδηγεί στη μείωση του πληθυσμού της.Υπό αυτή την έννοια η τεκνοποιία είναι υποχρέωση προς το Έθνος. Επικαλούνται επίσης τις διδαχές της Εκκλησίας, σύμφωνα με τις οποίες η σύλληψη και η τεκνοποιία αποτελούν δώρα του Θεού κι επομένως η απόρριψή τους από τον άνθρωπο είναι αμαρτία. Εξισώνεται έτσι η άμβλωση με φόνο. Παράλληλα αναπτύσσονται και απόψεις  βιοηθικού περιεχομένου  οι οποίες σχετίζονται με το εύρος του χρονικού διαστήματος που ορίζεται για τη νόμιμη διακοπή εγκυμοσύνης και το κατά πόσο το έμβρυο έχει λάβει ανθρώπινα χαρακτηριστικά, έχει αναπτύξει εγκεφαλικές λειτουργίες, αισθάνεται πόνο κ.α.

Είναι σαφές πως και σε αυτό το ζήτημα, η δημόσια συζήτηση δεν διεξάγεται με όρους ουσίας αλλά με όρους εντυπωσιοθηρίας. Διότι , ακόμα και πολλοί εξ αυτών που υπερασπίζονται το δικαίωμα των γυναικών στην άμβλωση το κάνουν με τρόπο ο οποίος βασικά μαρτυρά άγχος να κολληθούν ”προοδευτικά ένσημα” κι όχι να εξηγηθούν οι λόγοι για τους οποίους η δυνατότητα της τεχνητής διακοπής της εγκυμοσύνης πρέπει να υφίσταται και να διέπεται από συγκεκριμένους κανόνες.

Σε ό,τι έχει να κάνει με το δημογραφικό ζήτημα, είναι επικίνδυνα παράλογο να υποστηρίζεται πως αυτό θα λυθεί αν απλώς σταματήσουν οι αμβλώσεις. Το  ζήτημα αυτό μπορεί ν’ αντιμετωπισθεί μέσα από ένα γενικότερο πλαίσιο διευκόλυνσης και  προστασίας της μητρότητας, της παιδικής ηλικίας, της οικογένειας. Απαιτείται  ένα ισχυρό κοινωνικό κράτος, το οποίο θα συμβάλει στη δημιουργία κατάλληλων συνθηκών για την τεκνοποιία, με την παροχή οικονομικών κινήτρων στα νέα ζευγάρια, τη  στήριξη της μονογονεϊκής   οικογένειας, τη διευκόλυνση της πρόσβασης στην Ιατρικώς Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή, την ενίσχυση εγκύων  που ενώ δεν μπορούν ή δεν επιθυμούν να μεγαλώσουν το παιδί, είναι διατεθειμένες να το δώσουν προς υιοθεσία. Κυρίως το δημογραφικό θα πρέπει να τεθεί στο γενικότερο πλαίσιο της εύρυθμης λειτουργίας της κοινωνία. Για τον λόγο αυτό είναι επιτακτική  η ανάπτυξη μιας κουλτούρας ενημέρωσης  και εκπαίδευσης  για τα ζητήματα που αφορούν τις σχέσεις των δύο φύλων, τη δημιουργία οικογένειας και την αντιμετώπιση των σχετικών μ’ αυτά κινδύνων. Είναι αναγκαία η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση η οποία θα διδάξει στο παιδί βασικά στοιχεία σχετικά με τη φύση του, τη σεξουαλική του υγεία, τις μεθόδους προφύλαξης και  αντισύλληψης, την αυτοπροστασία από καταστάσεις οι οποίες μπορούν να το τραυματίσουν σωματικά και ψυχικά.  Είναι απαραίτητο οι νέοι να εκπαιδεύονται για τον ρόλο του γονέα, πριν και μετά την απόκτηση παιδιών, μέσα από την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών που θα τους επιτρέψουν να αντιληφθούν την ουσία της αποστολής που καλούνται να υπηρετήσουν.  Θα πρέπει ν’ αντιληφθούμε ότι το δημογραφικό  είναι ζήτημα όχι μόνο αριθμητικό αλλά σχετίζεται κυρίως με την ποιότητα ζωής. Η Ελλάδα  θα αντιμετωπίσει αποτελεσματικά το πρόβλημα αυτό μέσα από τη γέννηση παιδιών εντός ενός υγιούς περιβάλλοντος. Το ζήτημα δεν είναι να προστεθεί ένα ακόμα ελληνόπουλο στους καταλόγους. Το ζήτημα είναι αυτό να προκύψει ως αποτέλεσμα συνειδητής επιλογής από ανθρώπους που έχουν τη θέληση και τη δυνατότητα να το μεγαλώσουν μ’ έναν τρόπο ο οποίος θα συμβάλει στην ομαλή του ανάπτυξη.

Αναφορικά με  το κομμάτι της θρησκευτικής προσέγγισης του ζητήματος της άμβλωσης, είναι σαφές πως η πίστη αποτελεί προσωπικό ζήτημα του κάθε ανθρώπου.  Ειδικά η Ορθοδοξία είναι αυτή η οποία προσεγγίζει τον άνθρωπο με τη μεγαλύτερη κατανόηση, ανοχή και αγάπη. Ό,τι και να λένε οι διάφοροι ψευτοδιανοούμενοι και οι κατά φαντασίαν επαναστάτες, δεν ζούμε σε θεοκρατικό καθεστώς. Από την πλευρά της όμως και η ίδια η Εκκλησία θα πρέπει να αντιληφθεί ότι η έκφραση γνώμης για ένα ζήτημα τόσο σοβαρό όσο αυτό οφείλει να γίνεται με τρόπο ο οποίος θα προβάλει  τις απόψεις της αλλά δεν θα δίνει πάτημα  σε διαφόρους ακραίους (και κατ’ ουσίαν αντιχριστιανικούς) κύκλους εντός κι εκτός αυτής,  να προωθούν  απόψεις οι οποίες  είναι σκοταδιστικές και αντιεπιστημονικές. Τη στιγμή μάλιστα που υπάρχουν στις τάξεις της κληρικοί οι οποίοι έχουν λαμπρές σπουδές και είναι φωτισμένα πνεύματα. Η τεκνοποιία και η δημιουργία οικογένειας έχουν  ένα έντονα πνευματικό υπόβαθρο και η Εκκλησία είναι λογικό και θεμιτό να διατυπώνει τις απόψεις της επ’ αυτού. Την τελική απόφαση όμως την  λαμβάνει ο  άνθρωπος έχοντας  το δικαίωμα της επιλογής.

Σε ό,τι έχει να κάνει με ενστάσεις βιοηθικού τύπου σχετικά με  τη διαδικασία της διακοπής της εγκυμοσύνης και την αντιμετώπιση του εμβρύου κατά τη διάρκειά της,  αυτές  απαντώνται  μέσα από το επαρκές νομικό πλαίσιο που υφίσταται και το οποίο ορίζει τις προϋποθέσεις της διαδικασίας αυτής έχοντας λάβει υπόψη  τις επιστημονικές παραμέτρους και τα ηθικά ζητήματα που ανακύπτουν από αυτές.

Καθίσταται σαφές λοιπόν ότι κάθε γυναίκα έχει το δικαίωμα να επιλέξει αν θα γίνει ή όχι μητέρα. Χρέος της Πολιτείας είναι να της εξασφαλίσει τις κατάλληλες συνθήκες ώστε η όποια επιλογή της να είναι συνειδητή.