“Προσωπική στρατηγική νίκη”

Άρθρο γνώμης του Γιώργου Κοσματόπουλου

Η Αικατερίνη Σακελλαροπούλου θα είναι τελικά η επόμενη Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Η πορεία της σε προσωπικό, επιστημονικό κι επαγγελματικό επίπεδο καθώς και η δημόσια παρουσία της οδηγούν  στο συμπέρασμα ότι διαθέτει τα προσόντα ώστε να ανταποκριθεί επιτυχώς στον ρόλο της. Πέραν αυτού όμως,  η εκλογή της αποτελεί μία μεγάλη προσωπική στρατηγική νίκη του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Ας είμαστε ειλικρινείς, πέρα από τη θεσμική διάσταση, η εκλογή Προέδρου Δημοκρατίας είναι μία διαδικασία κατά την οποία ο εκάστοτε Πρωθυπουργός επιδιώκει ν ‘ αποκομίσει το μέγιστο δυνατό πολιτικό όφελος. Ο νυν Πρωθυπουργός με την πρότασή του το έχει καταφέρει :

Πρώτον, η επιλογή Σακκελαροπούλου κουβαλά το συμβολικό φορτίο που επιθυμεί να προσδώσει στο  προσωπικό του προφίλ : Σηματοδοτεί την  υπέρβαση, προερχόμενη από τον ευρύτερο χώρο της λεγομένης Κεντροαριστεράς ενώ ανεδείχθη στη θέση της Προέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας επί ΣΥΡΙΖΑ. Είναι πασιφανές, πως ο μεγάλος στόχος του Μητσοτάκη είναι πλέον η επέκταση της ΝΔ προς τον χώρο που για δεκαετίες εξέφραζε το ΠΑΣΟΚ, δεδομένου ότι αυτή τη στιγμή δεν κινδυνεύει από εκ δεξιών διαρροές. Οι συμβολισμοί έχουν μεγάλη σημασία στο σχέδιο αυτό μιας και ο ίδιος  έχει ν’ αντιμετωπίσει τους συνειρμούς που προκαλεί το επίθετό του σ΄ένα ακροατήριο για το οποίο ο πατέρας του αποτελούσε  επί δεκαετίες κόκκινο πανί.  Ακόμα, δεν θα πρέπει να λησμονούμε ότι η νέα Πρόεδρος είναι και η πρώτη εκπρόσωπος του φύλου της στο  αξίωμα αυτό. Ο νυν Πρωθυπουργός είχε δεχθεί κριτική για την υποεκπροσώπηση των γυναικών στο κυβερνητικό του σχήμα. Θέλει λοιπόν ν’ αποδείξει και την προσήλωσή του στην ισότητα των δύο φύλων (διόλου τυχαίο και το προφίλ δραστήριας business woman της συζύγου του), στέλνοντας ακόμα ένα μήνυμα υπέρβασης, πέραν του παραδοσιακού Δεξιού ακροατηρίου της ΝΔ.

Δεύτερον, η συγκεκριμένη επιλογή δεν υπονομεύει την εξουσία του : Η Σακελλαροπούλου δεν είναι στενά πολιτικό πρόσωπο. Το όποιο ιδεολογικοπολιτικό στίγμα της υπερβαίνει διαχωριστικές κομματικές και παραταξιακές γραμμές. Κατά συνέπεια, δεν κουβαλά την αντίστοιχη φθορά αλλά επίσης δεν και έχει και την αντίστοιχη υποδομή για να λειτουργήσει ανταγωνιστικά προς τον Πρωθυπουργό. Αυτό δεν θα ίσχυε για παράδειγμα στην περίπτωση που προτεινόταν ο Βαγγέλης Βενιζέλος, ο οποίος, λόγω πολιτικής διαδρομής και ιδιοσυγκρασίας, είναι βέβαιο ότι θα κινούταν  με τρόπο ο οποίος θα επισκίαζε τον Μητσοτάκη.

Τρίτον, η πρόταση αυτή αφοπλίζει τον ΣΥΡΙΖΑ : Ο Τσίπρας διέρρευσε αρχικά κάποιες σκέψεις του σχετικά με ενδεχόμενη πρόταση του Γιώργου Παπανδρέου. Τελικά, επέλεξε να πορευθεί ως το τέλος με τον Προκόπη Παυλόπουλου, θεωρώντας ότι έτσι θα δημιουργούσε πρόβλημα στον Μητσοτάκη : Σε περίπτωση απόρριψης Παυλόπουλου, υπήρχαν πληροφορίες ακόμα και  για διαφοροποιήσεις καραμανλικών βουλευτών κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας, κόντρα σε μια υποψηφιότητα πρώην κορυφαίου πολιτικού στελέχους του ΠΑΣΟΚ ή  σε μία υποψηφιότητα που θα προερχόταν από άλλη εσωκομματική ομάδα της ΝΔ, όπως ο Σαμαράς. Αν τελικά γινόταν η έκπληξη και  ο Μητσοτάκης πρότεινε τον απερχόμενο Πρόεδρο,  ο Τσίπρας θα δικαιωνόταν για την επιλογή του το 2015 ενώ ο αντίπαλός του θα είχε ουσιαστικά αυτοαναιρεθεί ως ηγέτης, μιας και θα απαρνιόταν την πρώτη κατ’ ουσίαν ηγετική του κίνηση που ήταν η τότε καταψήφιση Παυλόπουλου.

Οι ανωτέρω εκτιμήσεις όμως λάμβαναν ως δεδομένο το γεγονός ότι ο Μητσοτάκης θα πρότεινε ένα καθαρά πολιτικό πρόσωπο.  Εδώ όμως είχαμε τη μεγάλη έκπληξη, κόντρα σε ένα κλίμα που διαμόρφωσαν   επιδερμικές κι εν πολλοίς κατευθυνόμενες αναλύσεις, σύμφωνα με τις οποίες σε περίοδο ελληνοτουρκικής κρίσης απαιτείται τη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας να κατέχει πρόσωπο με πολιτικό βάρος.
Η Σακελλαροπούλου είναι μια πρόταση για την καταψήφιση της οποίας δεν θα μπορούσε να υπάρξει επαρκής πολιτική τεκμηρίωση από πλευράς Τσίπρα. Το γεγονός ότι επί ημερών του ανέλαβε Πρόεδρος του ΣτΕ σημαίνει ότι χαίρει της εκτίμησης και της εμπιστοσύνης του. Δεν προέρχεται από το μητσοτακικό ή το σαμαρικό στρατόπεδο ούτε είναι ένα πρόσωπο από το ΠΑΣΟΚ, με το οποίο να βρίσκεται σε σύγκρουση. Είναι επίσης γυναίκα και η απόρριψή της θα υπέσκαπτε το κοινωνικό προφίλ του ΣΥΡΙΖΑ. Ο Μητσοτάκης λοιπόν πέτυχε ν’ αφοπλίσει τον Τσίπρα, απομακρύνοντας τον Πρόεδρο που αυτός είχε αναδείξει κι εγκλωβίζοντας τον σε μια πρόταση που δεν μπορούσε να απορρίψει.

Τέταρτον, βγάζει από τη δύσκολη θέση  το ΠΑΣΟΚ, εξασφαλίζοντας τη στήριξή του : Η Φώφη Γεννηματά είχε σπεύσει να δηλώσει ότι ο επόμενος Πρόεδρος θα πρέπει να προέρχεται από τον χώρο της και να ήταν παρών  στην κρίση. Είχε υποστηρίξει ότι τόσο ο Γιώργος Παπανδρέου, με τον οποίο φλέρταρε ο ΣΥΡΙΖΑ όσο κι ο Βαγγέλης Βενιζέλος με τον οποίο φλέρταρε η ΝΔ, θα ήταν ιδανικοί για τη θέση. Η περίπτωση Σακελλαροπούλου είναι βολική για την ίδια καθότι προέρχεται από τον χώρο της, είναι γυναίκα και την απαλλάσσει από την υποχρέωση να συρθεί προς τον έναν ή τον άλλον πόλο του σημερινού καχεκτικού δικομματισμού με όχημα μάλιστα του προκατόχους της στη θέση του Προέδρου του ΠΑΣΟΚ. Στην περίπτωση υποψηφιότητας Βενιζέλου, εύλογα θα είχαμε μια τεράστια αντίφαση : Αφενός, τον είχε καρατομήσει το καλοκαίρι,  υποστηρίζοντας ότι είναι ακατάλληλος για Επικεφαλής του Επικρατείας του Κινήματος Αλλαγής λόγω αδυναμίας του να συσπειρώσει τον χώρο. Αφετέρου, με την υπερψήφισή του για τη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας, θα του αναγνώριζε την ικανότητα να εκφράσει συνολικά τον ελληνικό λαό. Στην περίπτωση της πρότασης Παπανδρέου από τον Τσίπρα, η υπερψήφισή εκ μέρους της θα δικαίωνε ουσιαστικά την προκλητική και υπονομευτική στάση των  ανθρώπων του Προέδρου του ΚΙΔΗΣΟ που, αφού ωφελήθηκαν υπέρμετρα από το ΠΑΣΟΚ επί πολλά χρόνια, το εγκατέλειψαν για χάρη του ΣΥΡΙΖΑ. Κυρίως θα σηματοδοτούσε την οριστική εκχώρηση στον Αλέξη Τσίπρα του ελέγχου των εξελίξεων στον χώρο της Κεντροαριστεράς.

Πέμπτον,  με την υποψηφιότητα της Αικατερίνης Σακκελαροπούλου ο Μητσοτάκης ξεκαθαρίζει το τοπίο εντός της ΝΔ. Ο ίδιος, μένει συνεπής  και υπενθυμίζει εμφατικά την πράξη με την οποία άνοιξε ηγετικό βηματισμό, την καταψήφιση δηλαδή του Παυλόπουλο το  2015, κόντρα στην κομματική γραμμή. Καθιστά σαφές στον Καραμανλή  ότι  δεν τον αναγνωρίζει ως ιδιοκτήτη της  ΝΔ κι επίσης θέτει όρια στις σχέσεις του με τον Σαμαρά, στέλνοντάς του το μήνυμα ότι τα όποια πολιτικά γραμμάτια  για τη στήριξή στις εσωκομματικές του 2016 έχουν εξοφληθεί. Φαίνεται ότι αντιλαμβάνεται  τη σημερινή συγκυρία ως ιδανική για να ελέγξει κατ’ ουσίαν το κόμμα, κάτι που ούτε ο πατέρας του είχε επιτύχει.

Εν κατακλείδι, πέραν ιδεολογικοπολιτικών και κομματικών τοποθετήσεων και ανεξαρτήτως προσωπικών συναισθημάτων συμπάθειας ή αντιπάθειας, οφείλουμε ν’ αναγνωρίσουμε ότι με την πρόταση της Αικατερίνης Σακελλαροπούλου για τη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας ο Κυριάκος Μητσοτάκης πετυχαίνει μία μεγάλη προσωπική στρατηγική νίκη.  Αποδεικνύεται σκληρός  παίκτης με σωστή στρατηγική προσέγγιση των περιστάσεων μέχρι τώρα, κάτι που του επιτρέπει να  καλύπτει σε μεγάλο βαθμό τις αδυναμίες του. Η επιτυχία του συνόλου του σχεδιασμού του φυσικά δεν μπορεί να  θεωρηθεί δεδομένη. Το σίγουρο είναι πλέον ουδείς πρέπει να τον υποτιμά…