“Γιατί η Αγιά Σοφία έπρεπε να παραμείνει μουσείο”

Άρθρο γνώμης του Στέφανου Κυριάκου

“Στα 23 μου ταξίδια στην Τουρκία από το 2001 είδα την Αγιά Σοφιά πάνω από 10 φορές , όχι από λόξα αλλά γιατί είχα συχνά παρέα πρωτάρηδες στην Πόλη κι έκανα τον άτυπο ξεναγό .
Είναι η γενικότερη βόλτα στο Σουλτάν Αχμέτ που ακόμα κι αν μπήκα μόνο 10 πέρασα από έξω και τις 23 φορές , μιλάμε για το ιστορικό διοικητικό κέντρο της Πόλης όπου μπορείς να γυρνάς μέρες για αξιοθέατα συν τα εκπληκτικά σουτζουκάκια του ιστορικού κεφτεμάγαζου εκεί δίπλα .

Για τον πρωτάρη η εμπειρία αρχίζει απέξω στην ουρά όπου βλέπεις πρώτη φορά από κοντά αυτό που έβλεπες μόνο ως φωτογραφίες ή βίντεο και ασυναίσθητα όσο περιμένεις κοιτάς συχνά πυκνά παραδίπλα στο Μπλε Τζαμί και κανείς σύγκριση , η οποία βέβαια είναι ανώφελη καθώς σε μπερδεύει το μεγάλο προαύλιο του κι οι παραπάνω μιναρέδες του καθώς και τα περιφερειακά κτίσματα της Αγιάς Σοφιάς .

Στην είσοδο μετά τον έξω νάρθηκα προτιμούσα στον έσω αφού το έμαθα πάντα την κεντρική πύλη ( οι 3 μεσαίες βασιλικές πύλες ) , αυτή του αυτοκράτορα στις επίσημες τελετές , που άνοιγε μόνο για αυτόν κι επιτρεπόταν μόνο αυτός . Η αίσθηση της ιστορίας να σκέφτεσαι τους δεκάδες αυτοκράτορες (ιστορικά αθάνατοι ) που έκαναν το ίδιο βήμα εισόδου με εμένα με γέμιζε δέος .
Στο εσωτερικό τα 3 μέρη με το κεντρικό να είναι όσο τα άλλα 2 και να θυμίζει κλειστή τεράστια πλατεία , δυστυχώς οι σκαλωσιές δεν σε αφήνουν να καταλάβεις το πραγματικό μέγεθος . Μόνο μια φορά πέτυχα χωρίς σκαλωσιές , νομίζω τον Απρίλη 2011 και ήταν σαν να ήταν άλλο μέρος .

Το πάτωμα με τις εκατοντάδες πλάκες μαρμάρου με τις φθορές από τα εκατομμύρια που περπάτησαν επάνω του σε 1500 χρόνια ήταν άλλη μια υπενθύμιση της ιστορίας μόνο του . Τώρα θα καλυφθεί με τεράστιο κόκκινο χαλί και θα χαθεί αυτή η αίσθηση , χαλί που ο χουβαρντάς Ερντογάν μας πληροφορεί θα πληρώσει η προεδρία (δηλαδή οι φόροι τους ) και το λέει λες και τα έβγαλε από την τσέπη του .
Και τι θα γίνει με το σημείο της στέψης των αυτοκρατόρων κι αυτό θα μπει κάτω από το χαλί σαν σκουπίδι από τεμπέληδες ?

Τα ψηφιδωτά που μετά από αιώνες αποκαλύφθησαν με κόπους δεκαετιών και έξοδα όλου του πλανήτη και ειδικά της χώρας μας που έστειλε λεφτά κι επιστήμονες για αυτά ? Καλύφθηκαν γιατί δεν ήταν συμβατά με τη χρήση ως τζαμί , τώρα ?

Θα τα κρύβουν , θα τα μεταφέρουν αλλού ?

Η μεταφορά τους θα είναι έγκλημα ανάλογο με τον ακρωτηριασμό του Παρθενώνα από τον Έλγιν , για να ξέρουμε τι λέμε .

Το πρόσωπο Σεραφείμ που ήταν 400 χρόνια κρυμμένο ?

Από το 1609 ως το 2009 και το είδα μόλις στις τελευταίες επισκέψεις μου γιατί πριν αγνοούσαμε ακόμα και την ύπαρξη του .
Οι σκάλες που οδηγούν στον εξώστη κι εκεί χαλί ?

Η γαλαρία του γυναικωνίτη που είχε ακόμα βλάβες από υγρασία θα επιδιορθωθεί ή θα σταματάνε 5 φορές την ημέρα για προσευχή ?
Ως μουσείο οι εργασίες αποκατάστασης δεν σταματούσαν ποτέ .
Τα ψηφιδωτά στον επάνω όροφο ?
Ο τρούλος , δεν θα μάθουμε ποτέ τον διάκοσμο από κάτω ?
Και όσοι πάτε στον πάνω όροφο ψάξτε στις κουπαστές των μπαλκονιών να βρείτε σκαλισμένους σκανδιναβικούς Ρούνους από τους Βάραγγες (vikings ) της αυτοκρατορικής φρουράς .
Κι η έξοδος από τη στοά που περίμενε μέρος της αυτοκρατορικής φρουράς σε επιφυλακή παραταγμένη να οδηγήσει πίσω με ασφάλεια τον Αυτοκράτορα μέσα από τα πλήθη στο Μέγα Παλάτιο εκεί που είναι σήμερα το Μπλε Τζαμί ως το Βόσπορο και δίπλα στον Ιππόδρομο .
Θα έγραφα κι άλλα αλλά δείτε ως ευκαιρία να ψάξετε να δείτε το κτήριο πέρα από θρησκευτικό ή εθνικό σύμβολο ως μνημείο κι αρχιτεκτονικό δημιούργημα αλλά κι ως ένα από τα πιο αρχαία σωζόμενα κτήρια στον κόσμο .

Το κείμενο αυτό δεν περιέχει ίχνος θρησκευτικότητας ή ελληνικότητας κι είναι η δίκη μου άποψη ως πολίτης του κόσμου γιατί η Αγιά Σοφία έπρεπε να παραμείνει μουσείο.