” Το ύστατο χαίρε στον «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών» του NBA… “

επιμέλεια: Τάσος Γρηγοριάδης

«Είναι η πρώτη φορά εδώ και τέσσερις αιώνες που ο “Αμερικανός Νέγρος” μπορεί να δημιουργήσει την δική του ιστορία», Bill Russell, 1960, αναφερόμενος στο Κίνημα των Δικαιωμάτων των Αφροαμερικανών.

Ο αείμνηστος Bill Russell γεννήθηκε στις 12 Φεβρουαρίου του 1934 στην Λουϊζιάνα των Η.Π.Α., ενώ στην πραγματικότητα ονομαζόταν William Felton Russell. Ο δρόμος προς τον «μύθο» που οικοδόμησε ήταν μακρύς και εξαιρετικά επίπονος, ιδιαίτερα αν αναλογιστεί κανείς την -κατά τα παιδικά του χρόνια- ευαίσθητη υγεία του ιδίου, τις ενδοοικογενειακές δυσκολίες που αντιμετώπισε, όπως και τον φυλετικό διαχωρισμό που μάστιζε τις Η.Π.Α. Λόγου χάρη, ο ξαφνικός θάνατος της μητέρας του το 1946 τον συγκλόνισε συθέμελα, με τον Russell να αναζητά καταφύγιο στο διάβασμα και την καλαθοσφαίριση, παίζοντας αρχικά σε τοπικές λυκειακές ομάδες, ενώ σταδιακά κατάφερε να λάβει υποτροφία για το Πανεπιστήμιο του Σαν Φρανσίσκο το 1952.

Εκείνα τα χρόνια αντελήφθη την ανάγκη της προπόνησης στα άλματα και το σπριντ, ώστε να ανταγωνιστεί τους κυρίως βραχύσωμους και ταχύτατους μπασκετμπολίστες της εποχής. Οι επαναστατικές τεχνικές που ανέπτυξε άλλαξαν για πάντα το άθλημα, εισάγοντας ουσιαστικά τους ευκίνητους «ψηλούς» παίχτες, σε ένα άθλημα που θεωρούνταν νωθροί μέχρι τότε, όπως και συνδράμοντας στην μαζική είσοδο αφροαμερικανών αθλητών στο NBA. Επιπροσθέτως, αφότου εισήλθε στην Πανεπιστημιακή ομάδα πειραματίστηκε ενεργά με το μπλοκάρισμα των σουτ των αντιπάλων και γενικότερα με την απόλυτη κυριαρχία στην άμυνα.

Εν συνεχεία, στα 3 έτη του στο Πανεπιστήμιο του Σαν Φρανσίσκο (1953-1956), ο Russell με 20.7 πόντους και 20.3 ριμπάουντ μέσο όρο, έλαβε παναμερικανική φήμη, ενώ κατέκτησε 2 πρωταθλήματα στο Πανεπιστημιακό Πρωτάθλημα ονόματι NCAA (1955-1956) και το χρυσό μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Μελβούρνης το 1956, μεταξύ άλλων προσωπικών επιτευγμάτων. Ο Russell «άνθησε» προοδευτικά, στηριζόμενος στο θηριώδες ανάστημα του (2.06 μ.), τις αμυντικές του δυνατότητες και την ευκινησία σε αναλογία με το ύψος του. Με την βραδιά των Draft του 1956 να πλησιάζει (ημέρα επιλογής παιχτών για να εισέλθουν σε ομάδες του NBA), οι Boston Celtics είχαν ήδη ανταλλάξει 2 μελλοντικούς “Hall of Famers” («Κορυφαίους όλων των Εποχών»), για να λάβουν την 2η επιλογή των Draft από τους St. Louis Hawks που ήτο ο «διαβόητος» Bill Russell. 

Εντούτοις, αυτό το φαινομενικό ρίσκο απέδωσε τα μέγιστα στους «Κέλτες», οι οποίοι κατά την 13χρονη καριέρα του Bill Russell κατέκτησαν 11 πρωταθλήματα με κάτι ανάλογο να μην έχει επαναληφθεί ή προσεγγιστεί από κανέναν σύλλογο ή καλαθοσφαιριστή στο κορυφαίο πρωτάθλημα καλαθοσφαίρισης. Πιο συγκεκριμένα, κατά το πρώτο πρωτάθλημα (σεζόν 1956-1957) ο Russell έλαβε το status του «σούπερσταρ», όντας ο πρώτος αφροαμερικανός που καταφέρνει κάτι ανάλογο. Με εξαίρεση το επόμενο έτος, οι Celtics θα κατακτούσαν το πρωτάθλημα για 8 συνεχόμενες σεζόν (1959-1966) με θεμελιώδη «ογκόλιθο» τον Russell, ο οποίος θα αναλάμβανε τον ρόλο του προπονητή (του πρώτου αφροαμερικανού) και ταυτόχρονα του πρωταγωνιστή παίχτη στην ομάδα για την τριετία 1967-1969, κερδίζοντας άλλα 2 δαχτυλίδια NBA προτού αποσυρθεί από την ενεργό δράση.

Η επικές αμυντικές του δυνατότητες, αλλά και η ικανότητα του στο σκοράρισμα απέδωσε μέσους όρους καριέρας 15.1 πόντων, 22.5 ριμπάουντ (21,620 συνολικά) και ανυπολόγιστων «μπλοκ», που δεν προσμετρώνταν ακόμη στην στατιστική. Ακόμη, τιμήθηκε 5 φορές ως “MVP” («Πολυτιμότερος Παίχτης» – 1958, 1961-1963, 1965), ενώ παρά το διαχωριστικό κλίμα της εποχής εξελέγη 12 φορές “All Star” (1958-1969). Το 1974 εισήλθε αναμενόμενα στο “Naismith Hall of Fame”, μια εκ των μεγαλύτερων τιμών που μπορεί να λάβει ένας μπασκετμπολίστας για όσα προσέφερε στο άθλημα συνολικά. Για να αναλογιστούμε το μεγαλείο του, πολλοί τον θεωρούσαν με διαφορά τον κορυφαίο όλων των εποχών μέχρι τουλάχιστον την έλευση του Michael Jordan. Αξίζει επίσης να αναφερθεί πως ο ίδιος είχε παντρευτεί 3 φορές και πως είχε 3 τέκνα από τον πρώτο του γάμο με την σύζυγο του Rose.

Παράλληλα, υπήρξε ενεργός υποστηρικτής του Αμερικανικού Κινήματος για τα Πολιτικά Δικαιώματα, διαδηλώνοντας πολλάκις στους δρόμους, εκφωνώντας ομιλίες και κάνοντας «βαρύγδουπες» -για την εποχή- δηλώσεις υπερ των δικαιωμάτων των συνανθρώπων του. Η φήμη και το μεγαλείο του κατάφεραν να τον κρατήσουν στο προσκήνιο, παρότι ποικίλες φωνές και οπαδοί της ομάδος μιλούσαν ανοιχτά εναντίον του. Ο Russell είχε πραγματικά αναγάγει αυτόν τον καθημερινό αγώνα ως προτεραιότητα (πάνω από την καριέρα του) και το 2011 παρασημοφορήθηκε από τον Πρόεδρο των Η.Π.Α. Μπαράκ Ομπάμα, για τα πεπραγμένα του. Έλαβε, εν τέλει, την υψηλότερη συμβολική τιμή για έναν Αμερικανό πολίτη, δηλαδή το «Προεδρικό Μετάλλιο της Ελευθερίας», για την καριέρα, αλλά πιο βασικά για τον ακτιβισμό του και τον κοινωνικό αντίκτυπο του προς όφελος του έθνους. Εν κατακλείδι, την Κυριακή στις 31 του Ιουλίου, ο Bill Russell απεβίωσε σε ηλικία 88 ετών από φυσικά αίτια, περνώντας στην αιωνιότητα και αφήνοντας μια τεράστια παρακαταθήκη στον χώρο του αθλητισμού και όχι μόνο.    

Πηγές:

Bill Russell, Britannica.com, https://www.britannica.com/biography/Bill-Russell

Legends profile: Bill Russell, NBA.com, https://www.nba.com/news/history-nba-legend-bill-russell

Bill Russell, Biography.com, https://www.biography.com/athlete/bill-russell

Bill Russell, Civil Rights Hero and Inventor of Airborne Basketball, Bleacher Report.com, https://bleacherreport.com/articles/682589-bill-russell-civil-rights-hero-and-inventor-of-airborne-basketball

As a racial justice activist, NBA great Bill Russell was a legend off the court, npr.org, https://www.npr.org/2022/08/01/1114795613/racial-justice-pioneer-nba-bill-russell