Vanessa Barré: Τα ‘‘ψάρια’’ στη δική μου ζωή, το θαύμα και δώρο είναι η τέχνη, ο διάλογός μου με αυτήν, η φύση και το σύμπαν που μου μιλά και αφουγκράζομαι, η βεβαιότητα πως δεν είμαστε μόνοι και ότι όλα στη ζωή μου έγιναν έτσι ώστε να βρεθώ σήμερα στο σημείο που στέκομαι.

Υπεύθυνη συνέντευξης : Κατερίνα Παπούλια

1. Μιλήστε μας για το ρόλο που υποδύεστε.

Στο έργο Μπραντ του Ερρίκου Ίψεν ενσαρκώνω την Αγνή. Στην αρχή του έργου η Αγνή εμφανίζε-ται σαν ένα κορίτσι ξέγνοιαστο και ανέμελο, πιασμένο στα δίχτυα ενός ανάλαφρου νεανικού έρω-τα, μέχρι που στο δρόμο της συναντά τον Μπραντ, έναν ασυμβίβαστο ιερέα, και όλα αλλάζουν. Ο πύρινος λόγος του την συναρπάζει και την εμπνέει και πάνω σε ένα κρίσιμο γεγονός επιλέγει να τον ακολουθήσει στον τραχύ δρόμο του αγώνα της αρετής και της θυσίας. Η Αγνή γίνεται με όλη της την καρδιά συνοδοιπόρος του και σύζυγός του. Όταν θα κληθεί να πάρει μια απόφαση, που από αυτήν θα εξαρτηθεί το μέλλον της οικογένειας της, η πίστη της θα δοκιμαστεί με τον πιο σκληρό τρόπο.

2. Ποια είναι τα στοιχεία που καθιστούν επίκαιρο το έργο;

Εκείνο που καθιστά το έργο επίκαιρο είναι ότι απεικονίζει μια χώρα που μαστίζεται από κρίση, φτώχεια και ηθική κατάπτωση και μέσα σε αυτό το γκρίζο και δυσοίωνο τοπίο, μία φωνή ορθώνε-ται και αντιστέκεται στην απραξία και στο πνεύμα του συμβιβασμού. Ο Μπραντ επιλέγει τελικά να μείνει στην πατρίδα του, ενώ αρχικά ξεκινά για άλλους τόπους, με σκοπό να αναστήσει τη σβησμένη θέληση των συμπατριωτών του, ώστε να αλλάξουν στάση ζωής και να επαναστατή-σουν κατά των διπρόσωπων πολιτικών και εκκλησιαστικών φορέων που τους χαλιναγωγούν. Στη σύγχρονη αντιστοιχία, που βιώνουμε όλοι, της οικονομικής καταστροφής, της ανεργίας, της δου-λικότητας και της καταπάτησης της αρχής της αυτοδιάθεσης των λαών, που αποτελούν Ευρωπαϊ-κή πραγματικότητα, έχουμε ανάγκη από μία παρόμοια φωνή. Αυτό το έργο είναι ένα κάλεσμα για διεκδίκηση και προσωπικό αγώνα.

3. Με όχημα την θρησκεία στο έργο του Ίψεν επιτυγχάνεται η χειραγώγηση του πολίτη. Ποια είναι τα πιο επικίνδυνα μέσα στην εποχή μας για τον σκοπό αυτό;

Ο Ίψεν στο έργο του σκιαγραφεί εκπροσώπους της άρχουσας τάξης, τα συμφέροντα των οποίων έρχονται σε σύγκρουση με τον καθαρό σκοπό του Μπραντ, που είναι η ανύψωση του ανθρώπι-νου πνεύματος. Αυτοί οι εκπρόσωποι προέρχονται, όπως βλέπουμε, από το πολιτικό, το καλλιτε-χνικό, το εκκλησιαστικό, αλλά και το οικογενειακό περιβάλλον. Όλοι αυτοί κάποια στιγμή επιχει-ρούν να ασκήσουν την εξουσία τους στον λαό και να χειραγωγήσουν τον Μπραντ, βεβαίως ανεπι-τυχώς. Στην εποχή μας τα μέσα χειραγώγησης δεν άλλαξαν, αλλά προστέθηκαν κάποια, ίσως και πιο ισχυρά, όπως το διαδίκτυο και τα ΜΜΕ που λειτουργούν υποστηρικτικά ώστε να χειρίζονται κατά το δοκούν το πολιτικό, θρησκευτικό, καλλιτεχνικό και κοινωνικό μήνυμα με παραπλανητικές, πολλές φορές, ψυχολογικές μεθόδους για να χτυπηθεί αποτελεσματικά και γρήγορα ο στόχος ε-πιρροής.

4. Η θρησκεία μπορεί να αποτελέσει πηγή έμπνευσης για τη δημιουργία τέχνης, αλλά και να σταθεί εμπόδιο στην ανάπτυξή της, αν κρίνουμε από τις πράξεις βανδαλισμού που συντελέ-στηκαν στη χώρα μας απέναντι σε καλλιτεχνικά αντικείμενα συναφούς περιεχομένου. Ποια είναι η θέση σας απέναντι σε αυτό το ζήτημα;

Στο έργο του Ίψεν αυτό που μας εμπνέει είναι η ουσιαστική πνευματικότητα. Η αριστεία του ή-θους και του πνεύματος, όχι η υποκρισία ορισμένων παρηκμασμένων ατόμων που καπηλεύονται τον Χριστιανισμό για να κρύψουν τις προσωπικές αδυναμίες τους. Η δική μας πηγή έμπνευσης είναι το θετικό μήνυμα γιατί πιστεύουμε ακράδαντα ότι πρέπει στην κοινωνία μας να επικοινωνη-θούν ανώτερα πρότυπα. Παρ’όλ’αυτά, όλες οι πλευρές έχουν το μερίδιο έκφρασής τους στην πα-ράστασή μας και αυτό γίνεται με σεβασμό και κατανόηση προς όλες τις κατευθύνσεις. Η αλήθεια λάμπει, εκ των πραγμάτων, δίχως να υπάρχει η ανάγκη καρικατουροποίησης ή δαιμονοποίησης θεσμών ή συμβόλων που για κάποιους ανθρώπους αποτελούν πηγή πνευματικής αναζωογόνη-σης. Όταν κανείς επιλέγει να παρουσιάσει μονόπλευρο επιχείρημα εναντίον μιας ομάδας, είναι φυσικό κάποιοι, εφ’όσον νιώσουν ότι θίγονται, να αντιδράσουν. Όμως σίγουρα και αδιαμφισβήτη-τα οι πράξεις βανδαλισμού είναι κατακριτέες και σημαντικό είναι πριν από κάθε αντίδραση να έ-χουμε μια ολοκληρωμένη άποψη.

5. Ποια είναι τα «ψάρια» στη δική σας ζωή και ποιος ο «θεός» σας;

Τα ‘‘ψάρια’’ στη δική μου ζωή, το θαύμα και δώρο είναι η τέχνη, ο διάλογός μου με αυτήν, η φύ-ση και το σύμπαν που μου μιλά και αφουγκράζομαι, η βεβαιότητα πως δεν είμαστε μόνοι και ότι όλα στη ζωή μου έγιναν έτσι ώστε να βρεθώ σήμερα στο σημείο που στέκομαι. Η δύναμη που μου δίνει αυτή η βεβαιότητα, να συνεχίσω. Ο Θεός μου είναι πίσω από όλα αυτά.

6. Πόσο δύσκολο είναι να είσαι ηθοποιός στην Ελλάδα του 2018;

Είναι τόσο δύσκολο όσο το να είσαι ο,τιδήποτε άλλο στην Ελλάδα του 2018. Με ασίγαστη πίστη και θέληση, όμως, όπως είναι και το μήνυμα του έργου, όλα είναι δυνατά. Αυτό που είναι σπάνιο είναι να βρεις ανθρώπους να ταιριάξεις που να θέλουν να ασχοληθούν με ωραία κείμενα και ση-μαντικά έργα και φυσικά μέσα σε ένα από αυτά να οραματιστούν το δικό σου πρόσωπο να δίνει ζωή σε κάποιο χαρακτήρα. Αυτό που με ικανοποιεί μέχρι τώρα είναι ότι επιλέγω συνειδητά ό,τι κάνω και πιστεύω σε αυτό.

7. Πιστεύετε ότι η οικονομική κρίση ευνοεί ή παρεμποδίζει την τέχνη;

Η οικονομική κρίση θα μπορούσαμε να πούμε ότι ευνοεί την τέχνη υπό την έννοια ότι μας ωθεί στο να γινόμαστε πιο ευρηματικοί και εναλλακτικοί. Βέβαια, ένα πνεύμα που έχει μεγάλο όραμα και όνειρα περιορίζεται σημαντικά από τα ανεπαρκή μέσα, όμως όταν σκέφτομαι ότι το πολιτιστικό σωματείο Δυιόσκουρος Φοίνιξ που με δικούς του πόρους κατάφερε για δεύτερη συνεχόμενη χρο-νιά να πραγματοποιήσει στην πόλη της Θεσσαλονίκης δύο αξιόλογες μεγάλες παραγωγές με οχτώ ηθοποιούς επί σκηνής, πρώτα το Μακμπέττ του Ιονέσκο και φέτος τον Μπραντ του Ίψεν, δεν μπο-ρώ παρά να αισθάνομαι ότι οι μόνοι ικανοί να παρεμποδίσουν ή να εξελίξουν την τέχνη είναι οι ίδιοι οι δημιουργοί.

8. Μιλήστε μας για τα μελλοντικά επαγγελματικά σας σχέδια.

Το άμεσα μελλοντικό σχέδιο είναι να ταξιδέψει και να επικοινωνηθεί το μήνυμα του Μπραντ σε όσο το δυνατόν περισσότερα σημεία της χώρας. Από κει κι έπειτα υπάρχουν πάντα συζητήσεις και ο συνήθης ιδεοκαταιγισμός μέχρι να καταλήξω στο επόμενο πρότζεκτ που θα με εκφράζει.