Άρθρο γνώμης του Θωμά Παπαδόπουλου, Καρδιολόγου και στελέχους της Ανανεωτικής Αριστεράς

Ο πρωθυπουργός δήλωσε πρόσφατα πως πρόθεση του είναι να εξαλείψει το βαθύ κράτος και τις πελατειακές σχέσεις που
υπάρχουν στην ελληνική κοινωνία, με σκοπό να προχωρήσει σε μια σημαντική αναβάθμιση του πρωτογενή τομέα.
Είναι αλήθεια πως μετά από 7 χρόνια διακυβέρνησης, μια τέτοια δήλωση μόνο ειρωνικά σχόλια και καχυποψία μπορεί
να προκαλέσει. Είναι όμως επίσης αλήθεια πως αυτά τα προβλήματα είναι πραγματικά και ταλανίζουν τη χώρα μας σε όλους τους τομείς.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη ήλθε στην εξουσία με την υπόσχεση ότι θα βελτιώσει το οικονομικό περιβάλλον και θα φέρει
εκσυγχρονισμό και ανάπτυξη. Το μοντέλο που έχει ακολουθήσει είναι κατ’ουσίαν ένα νεοφιλελεύθερο μοντέλο
που δίνει βάση στην εξυπηρέτηση των μεγάλων ιδιωτικών συμφερόντων.

Είναι όμως άραγε η οικονομία ο μόνος παράγοντας που έχει αξία και σημασία, η υπάρχουν και άλλοι σημαντικότεροι, ίσως,
γιατί αποτελούν το θεμέλιο που χτίζεται μία κοινωνία και επάνω εκεί χτίζεται και αναπτύσσεται και η οικονομία.
Είναι ένα σημαντικό θέμα για την προοδευτική παράταξη να δώσει απαντήσεις και στη συνέχεια λύσεις και προοπτικές στα
πλαίσια της ιδεολογίας της για ισοτιμία, αλληλεγγύη, βιώσιμη ανάπτυξη για το σύνολο των πολιτών, κοινωνική δικαιοσύνη
και γενικά τις αξίες που στηρίζει και προωθεί.

Η επανίδρυση του κράτους υπήρξε το κεντρικό πολιτικό σύνθημα της πολιτικής εκστρατείας του Κώστα Καραμανλή με
την οποία κατάφερε να έλθει στην εξουσία το 2004 όπου παρέμεινε μέχρι το 2009 όταν έχασε τις εκλογές καθώς η οικονομική πολιτική που ακολούθησε οδήγησε σε οικονομικό αδιέξοδο την χώρα. Το 2024 ο Νίκος Δένδιας σε δημόσια δήλωση του
χρησιμοποίησε τον ίδιο όρο. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει κάνει έμμεση ιστορική αναφορά στο παρελθόν και η διακήρυξη του για εκσυγχρονισμό θίγει την ανάγκη για αλλαγές στη λειτουργία του κράτους. Στην πράξη βέβαια αναβιώνει και συντηρεί τις πιο οπισθοδρομικές πολιτικές του κράτους λάφυρο που στόχο έχει να εξυπηρετεί το κομματικό συμφέρον και να εξασφαλίζει την παραμονή στην εξουσία. Το σκάνδαλο των υποκλοπών για το οποίο πρόσφατα είχαμε καταδικαστική απόφαση, είναι ένα
σκάνδαλο που βαρύνει αποκλειστικά αυτή την κυβέρνηση και είναι χαρακτηριστικό δείγμα των παράνομων, αντιθεσμικών
πρακτικών της.

Ο ΣΥΡΙΖΑ επίσης, από την πλευρά του έχει επανειλημμένα κάνει κριτική στις παθογένειες του ελληνικού κράτους και των
θεσμών του και έχει μιλήσει για εξωθεσμικά κέντρα εξουσίας που παρεμβαίνουν στην διακυβέρνηση της χώρας.

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ από την αρχή της θητείας του έχει μιλήσει για την ανάγκη το ελληνικό κράτος να γίνει ένα
σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος και να ξεκινήσει αυτός ο εκσυγχρονισμός σε βασικούς τομείς όπως η παιδεία, το δημόσιο, η δικαιοσύνη, η υγεία κλπ. Είναι επομένως καθολική η άποψη από όλο το πολιτικό φάσμα ότι υπάρχουν σοβαρές παθογένειες στην λειτουργία και τους θεσμούς του ελληνικού κράτους. Υπάρχουν βέβαια βασικές διαφορές ως προς το πως αντιλαμβάνεται η κάθε πολιτική παράταξη αυτές τις παθογένειες και τις λύσεις που πρέπει να δοθούν. Την ίδια άποψη έχει και η πλειοψηφία του ελληνικού λαού, έχοντας διαφορετικές οπτικές γωνίες ανάλογα με την ιδεολογική και πολιτική τοποθέτηση του καθενός.
Το ενδιαφέρον είναι ότι μέσα στην συντηρητική παράταξη και ιδίως στο επίπεδο πρώην και νυν ηγετών, φαίνεται πως δεν υπάρχει η ίδια προσέγγιση πάνω σε αυτό το πρόβλημα. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη φαίνεται να είναι σε αρμονία με αυτούς που ο Κώστας Καραμανλής κατηγορούσε για τις κακοδαιμονίες της χώρας.

Το γεγονός αυτό δείχνει και την πολυπλοκότητα και το βάθος του προβλήματος. Κατά τη γνώμη μου η Ελλάδα δεν είναι απλώς μια ακόμη Ευρωπαϊκή χώρα που η σταθερότητα και η καλή λειτουργία του κράτους και των θεσμών του είναι κατοχυρωμένη και το μόνο θέμα είναι πιο είδος πολιτικής θα εφαρμοστεί από την κυβέρνηση της χώρας. Η Ελλάδα, είναι μια χώρα της Ευρώπης, όπου συχνά μόνο κατ’ επίφαση έχουμε σωστή λειτουργία τόσο του κράτους και του δημόσιου, αλλά και του ιδιωτικού τομέα και των βασικών θεσμών. Από την παιδεία μέχρι την υγεία, την δικαιοσύνη και την οικονομία, υπάρχουν σοβαρές παθογένειες καλά κρυμμένες πολλές φορές κάτω από το πέπλο μιας κατ’ εικόνα καλής λειτουργίας.

Για να το κάνω πιο κατανοητό με ένα παράδειγμα από την καθημερινή ζωή θα αναφέρω τις διαβάσεις των πεζών. Στη χώρα μας όπως και σε κάθε πολιτισμένη ευρωπαϊκή χώρα υπάρχουν οι αναγκαίες διαβάσεις πεζών στις κατοικημένες περιοχές, οι οποίες όμως πολύ σπάνια γίνονται σεβαστές από τους οδηγούς και τελικά υπάρχουν μόνο για να υπάρχουν, χωρίς να εξυπηρετούν τον σκοπό τους. Κάπως έτσι γίνεται με πολλά πράγματα στη χώρα, υπάρχουν μόνο ως βιτρίνα αλλά όχι ως ουσία και αυτό είναι ακόμη μεγαλύτερο ως πρόβλημα γιατί τα πράγματα φαίνονται καλώς καμωμένα ενώ στην ουσία είναι προβληματικά.

Το θέμα είναι όμως ότι εδώ και καιρό οι επιπτώσεις όλων αυτών των πολλές φορές φτιασιδωμένων παθογενειών επιβαρύνουν την κοινωνία και τους πολίτες και μπορεί κάποια στιγμή, όπως συνέβη στο παρελθόν να οδηγήσουν σε κρίση. Το δυστύχημα των Τεμπών αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα ύπαρξης σοβαρών ελλείψεων και προβλημάτων σε ένα τομέα που μέχρι εκείνη την στιγμή τον παρουσίαζαν σαν εκσυγχρονισμένο και απόλυτα ασφαλή. Μετά από όλα αυτά τα χρόνια των μνημονίων που η κοινωνία και η πλειοψηφία των Ελλήνων πολιτών αιμορράγησε θα περίμενε κανείς ότι θα είχαμε μπει ήδη στη διαδικασία
αλλαγής και εξάλειψης των παθογενειών που μας οδήγησαν σε αυτή τη βαθιά κρίση. Αντί για αυτό βλέπουμε την κυβέρνηση Μητσοτάκη όχι μόνο να διατηρεί όλες αυτές τις παθογένειες και να τις ανακαλύπτει έκπληκτη κάθε φορά που σκάζει ακόμη ένα σκάνδαλο, μετά δυο σχεδόν θητείες διακυβέρνησης, αλλά και να δημιουργεί καινούργιες, όπως για παράδειγμα η δημιουργία μεγάλων ανισοτήτων ανάμεσα στο κέντρο και την περιφέρεια και η αποδυνάμωση του πρωτογενή τομέα. Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ αυτή τη φορά εμπλέκει κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης και μας εκθέτει σαν χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το πολιτικό σύστημα επομένως, μέχρι σήμερα έχει αποτύχει να διορθώσει αυτές της παθογένειες και σε ορισμένες περιπτώσεις είναι το ίδιο μέρος τους. Αυτό το γεγονός έχει οδηγήσει σε σοβαρή κρίση εμπιστοσύνης των πολιτών για τα κόμματα, τους πολιτικούς και τους θεσμούς της πολιτείας μας. Η κινητοποίηση των πολιτών η οποία υπήρξε και χθες σημαντική για τα Τέμπη, δείχνει πως οι απλοί άνθρωποι αισθάνονται πως πρέπει να κινητοποιηθούν προκειμένου να αποδοθεί δικαιοσύνη και να υπάρξει θετική αλλαγή ως προς τον τρόπο που λειτουργεί το κράτος στη χώρα μας.

Σε αυτές τις συνθήκες η προοδευτική παράταξη θα πρέπει να δώσει λύσεις και να προχωρήσει σταδιακά άλλοτε με ταχύτερους και άλλοτε με βραδύτερους ρυθμούς, ανάλογα με το πρόβλημα και τις παθογένειες που πρέπει να διορθωθούν, για να δώσει λύσεις. Καθοριστικό ρόλο έχει πρώτα από όλα ο σχεδιασμός, ο ορισμός προτεραιοτήτων στα θέματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν και στη συνέχεια η εφαρμογή λύσεων που θα είναι οι πιο κατάλληλες.
Στην ιατρική και σε άλλες βιολογικές επιστήμες χρησιμοποιούμε τον όρο in vitro και in vivo. Για όσους δεν γνωρίζουν ο όρος in vitro είναι για φαινόμενα που παράγονται μέσα στο εργαστήριο και ο όρος in vivo για φαινόμενα που συμβαίνουν στην πραγματική ζωή. Είναι σημαντικό να αντιληφθούμε πως κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και στην πολιτική και την κοινωνία, όπου μπορεί τα κόμματα και οι πολιτικοί να σχεδιάζουν μέσα στα γραφεία, αλλά τα πράγματα μπορεί να είναι πολύ διαφορετικά όταν μπαίνουν σε εφαρμογή μέσα στην κοινωνία. Έχει ενδιαφέρον που την ίδια ανάλυση άκουσα σε μια ραδιοφωνική εκπομπή από μια πανεπιστημιακό από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ, δεν μπόρεσα όμως να συγκρατήσω το όνομα της. Έτσι λοιπόν καλούμαστε σήμερα σαν ΠΑΣΟΚ/Κιναλ, όχι μόνο να ορίσουμε τις παθογένειες και τα προβλήματα της χώρας, όχι μόνο να δώσουμε λύσεις, αλλά να μπορέσουμε να τις εφαρμόσουμε μέσα στην κοινωνία με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, έχοντας προβλέψει τις αντιδράσεις που θα προκύψουν και την αντιμετώπιση τους.

Το πιο σημαντικό όμως σε μια τέτοια προσπάθεια τεκτονικών στην ουσία αλλαγών, σε βάθος χρόνου, είναι να υπάρχει η μεγαλύτερη δυνατή , υποστήριξη, συναίνεση και συμπόρευση των δυνάμεων που συμφωνούν με το σχεδιασμό μας.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται και η ουσία της διεύρυνσης. Πρώτα από όλα αυτή είναι απαραίτητη γιατί μια τέτοια προσπάθεια πρέπει να έχει την μεγαλύτερη δυνατή υποστήριξη και ειδικά από πρόσωπα που έχουν εμπειρία και δυνατότητες, αλλά και την συναίνεση και την υποστήριξη όσο το δυνατόν περισσότερων.
Το δεύτερο είναι ότι μια τέτοια διεύρυνση για να μπορέσει η προοδευτική παράταξη να βρεθεί κάποια στιγμή στην εξουσία και να βάλει σε εφαρμογή ένα τόσο δύσκολο έργο, του εκσυγχρονισμού, σε μια χώρα που κυριολεκτικά έχει ζυμωθεί με τις παθογένειες της, χρειάζεται την σε βάθος κατανόηση και συμφωνία με την πολιτική που έχει επιλεχθεί και πραγματική δέσμευση, στηριγμένη όχι σε στείρες φιλοδοξίες, αλλά στην θέληση και την επιθυμία για προσφορά στην κοινωνία και στη χώρα.

Η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι της ιστορίας. Εάν καταφέρει να αντιμετωπίσει τις παθογένειες που την κατατρώγουν, σχεδόν από την ίδρυση της ως ανεξάρτητο κράτος, μπορεί να ελπίζει σε ένα καλύτερο μέλλον. Σε αντίθετη περίπτωση κινδυνεύει να βουλιάξει σε μια νέα κρίση με αβέβαιο και προβληματικό μέλλον..