Ο Γρηγόρης Λαμπράκης γεννήθηκε στις 3 Απριλίου 1912 στην Κερασίτσα Αρκαδίας. Από τα νεανικά του χρόνια ξεχώρισε τόσο για το πνεύμα όσο και για το ήθος του. Η πορεία του αποτέλεσε ένα μοναδικό κράμα επιστήμονα, αθλητή και πολιτικού αγωνιστή, που άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ελληνική ιστορία.
Αθλητής και επιστήμονας
Σπουδάζοντας Ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, ο Λαμπράκης αναδείχθηκε ταυτόχρονα σε κορυφαίο αθλητή του άλματος εις μήκος, με διεθνείς διακρίσεις. Υπήρξε ρεκορντμάν Ελλάδας και συμμετείχε στους Βαλκανικούς Αγώνες, ενώ παράλληλα διακρίθηκε για τη φιλοκοινωνική του δράση ως γιατρός – προσφέροντας τις υπηρεσίες του αφιλοκερδώς σε φτωχούς και εργάτες.
Η είσοδος στην πολιτική και ο αγώνας για την ειρήνη
Στα δύσκολα μεταπολεμικά χρόνια, ο Λαμπράκης συνδέθηκε με το κίνημα ειρήνης και τον προοδευτικό χώρο. Το 1961 εκλέχθηκε βουλευτής Πειραιά με την Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (ΕΔΑ). Η δημόσια παρουσία του ήταν δυναμική και συχνά ενοχλητική για το αυταρχικό κράτος της εποχής.
Το 1963, πρωτοστάτησε στην Πρώτη Μαραθώνια Πορεία Ειρήνης, περπατώντας μόνος του στον Μαραθώνα παρά την απαγόρευση της αστυνομίας. Η εικόνα του με το πλακάτ “ΕΛΛΑΔΑ – ΕΙΡΗΝΗ – ΖΗΤΩ Η ΕΙΡΗΝΗ” έγινε σύμβολο αντίστασης.
Η δολοφονία και η πολιτική αφύπνιση
Στις 22 Μαΐου 1963, μετά από ομιλία του στη Θεσσαλονίκη, δέχθηκε επίθεση παρακρατικών παραστρατιωτικών με τρίκυκλο. Υπέκυψε στα τραύματά του πέντε μέρες αργότερα, στις 27 Μαΐου. Η δολοφονία του προκάλεσε διεθνή κατακραυγή και συντάραξε την ελληνική κοινωνία.
Αποτέλεσε σημείο καμπής: αποκάλυψε τη δράση του “παρακράτους” και συνέβαλε στη συνειδητοποίηση της ανάγκης για πολιτική αλλαγή, οδηγώντας σε ριζικές εξελίξεις στη δημόσια ζωή της χώρας.
Η κληρονομιά του
Ο Γρηγόρης Λαμπράκης έμεινε ζωντανός στη συλλογική μνήμη ως σύμβολο ειρήνης, δημοκρατίας και αντίστασης. Ενέπνευσε το μυθιστόρημα «Ζ» του Βασίλη Βασιλικού και την ομώνυμη κινηματογραφική ταινία του Κώστα Γαβρά. Η λέξη «Ζει», που γράφτηκε στους δρόμους μετά τον θάνατό του, δεν ήταν απλώς σύνθημα, αλλά υπόσχεση συνέχειας.
υ.γ.: Η εμβληματική φωτογραφία του Γρηγόρη Λαμπράκη που κρατάει ένα πανό με τη λέξη «ΕΛΛΑΣ» τραβήχτηκε κατά τη διάρκεια της πρώτης Μαραθώνιας Πορείας Ειρήνης στις 21 Απριλίου 1963. Σε αυτήν, ο Λαμπράκης διακρίνεται να περπατά μόνος του, αψηφώντας την απαγόρευση των αρχών, κρατώντας το πανό που φέρει τη λέξη «ΕΛΛΑΣ» και σύμβολα ειρήνης. Η εικόνα αυτή έχει καταγραφεί ως σύμβολο αντίστασης και ειρηνικού αγώνα.
