Για ακόμη μία φορά, με αφορμή το θάνατο ενός εξαιρετικά δημοφιλούς και επώνυμου προσώπου, του Γιώργου Μαζωνάκη, η ελληνική κοινωνία εμφανίζεται “έκπληκτη, συγκλονισμένη και εξοργισμένη” μπροστά σε φαινόμενα που διαδραματίζονταν δίπλα μας εδώ και αρκετά χρόνια(εν γνώσει μας τις περισσότερες φορές) και που τα ΜΜΕ περίμεναν ένα τραγικό γεγονός για να τα “ανακαλύψουν”.
Η ύπαρξη ψευδογιατρών, ψευδοειδικοτήτων, “πρωτοποριακών θεραπειών”, ευκαιριών και προσφορών υγείας και οι διαφημίσεις όλων αυτών στο διαδίκτυο αποτελούν δυστυχώς στοιχείο της καθημερινότητας και είναι φυσικό επακόλουθο της γιγάντωσης του ιδιωτικού τομέα της Υγείας τα τελευταία χρόνια.

Η γιγάντωση αυτή οφείλεται πρωτίστως στην πλήρη απαξίωση του δημόσιου τομέα της Υγείας. Οι ελάχιστες προσλήψεις, σε συνδυασμό και με την υπερπαραγωγή νέων ιατρών και οδοντιάτρων, στρέφουν τους περισσότερους επαγγελματίες υγείας, αναγκαστικά, στον ιδιωτικό τομέα (σε ιδιωτικά ιατρεία, διαγνωστικά κέντρα ή κλινικές). Παράλληλα, η υποστελέχωση των δημόσιων μονάδων, η καθυστέρηση στα ραντεβού, η έλλειψη υλικών ή η κακή συντήρηση του εξοπλισμού, αποτέλεσμα των καταστροφικών πολιτικών των τελευταίων χρόνων, οδηγούν όλο και περισσότερους πολίτες, ειδικά αυτούς που έχουν την
οικονομική δυνατότητα αλλά όχι μόνο, στους ιδιώτες παρόχους υπηρεσιών υγείας. Οι πάροχοι αυτοί μετά το Ν3919/2011 που ήρε τους περιορισμούς στην άσκηση των επαγγελμάτων, μπορεί να είναι και ιδιώτες κεφαλαιούχοι μη-γιατροί ή μη-οδοντίατροι με την προϋπόθεση ύπαρξης ενός επιστημονικά υπεύθυνου γιατρού ή οδοντιάτρου σε κάθε φορέα. Είναι αυτονόητο λοιπόν ότι αυτοί οι φορείς λειτουργούν κυρίως αποσκοπώντας στο κέρδος, δημιουργώντας συνθήκες ανταγωνισμού ελεύθερης αγοράς που
συμπαρασύρει όλο το χώρο της ιδιωτικής Υγείας, ακόμα και τα μικρής κλίμακας ατομικά ιατρεία και οδοντιατρεία. Και επειδή η αύξηση της ζήτησης στον τομέα της Υγείας δεν μπορεί να επιτευχθεί με την αύξηση των νοσούντων (ευτυχώς), η μόνη διέξοδος είναι η υπερσυνταγογράφηση διαγνωστικών και προληπτικών εξετάσεων και η προσφορά υπηρεσιών αισθητικής, αντιγήρανσης και ευεξίας που απευθύνονται και σε υγιείς πολίτες.

Και προκειμένου αυτές οι υπηρεσίες να κοινοποιηθούν στους πολίτες και να δημιουργήσουν την ανάγκη παροχής τους (τις περισσότερες φορές τεχνητή) διαφημίζονται, αξιοποιώντας τις απεριόριστες δυνατότητες και το δαιδαλώδες περιβάλλον του διαδικτύου. Η διαφήμιση στο χώρο των υπηρεσιών υγείας δεν μπορεί να λειτουργήσει και δεν πρέπει να επιτραπεί γιατί πρωτίστως η υγεία δεν είναι εμπόρευμα.
-Δεν μπορεί να προκαλεί τεχνητή ζήτηση. Ο πολίτης πρέπει να αναζητεί τις υπηρεσίες μόνο όταν τις χρειάζεται.
-Δεν μπορεί να αναφέρεται ενδεικτικό ή κατώτατο κόστος ή πολύ περισσότερο προσφορές ή εκπτώσεις (π.χ. στη μία λεύκανση και άλλη η μία δώρο), καθώς αυτό δεν βασίζεται σε κανένα αντικειμενικό επιστημονικό στοιχείο και τείνει να μετατρέψει τα ιατρεία σε σουπερμάρκετ.
-Δεν μπορεί να διαφημίζονται υπηρεσίες ή τεχνικές που ο ασθενής δεν μπορεί να κρίνει και να αξιολογήσει και πολύ περισσότερο να αποφασίσει αν είναι οι κατάλληλες για την περίπτωση του.
-Δεν μπορεί να αναφέρονται μεταπτυχιακά, μετεκπαιδεύσεις ή εξειδικεύσεις που δεν αναγνωρίζονται από τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο (ΠΙΣ), την Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία (ΕΟΟ) και την Ελληνική Πολιτεία.
-Αυτοί που διαφημίζονται δεν είναι οι καλύτεροι γιατροί ή οδοντίατροι. Είναι απλά αυτοί που μπορούν να πληρώσουν τη διαφήμιση. Ούτε η αξία ενός γιατρού κρίνεται από τα αστέρια αξιολόγησης ή τις κριτικές των ασθενών. Όλοι γνωρίζουμε ότι στο σύγχρονο κόσμο του διαδικτύου αυτές οι κριτικές είναι το πιο εύκολο εργαλείο χειραγώγησης της κοινής γνώμης. Η ιατρική και η οδοντιατρική πράξη κρίνεται στα ιατρεία και τα οδοντιατρεία και η φήμη των γιατρών και οδοντιάτρων χτίζεται στη συνεχή, συνεπή και ποιοτική προσφορά υπηρεσιών και όχι με όρους Trip Advisor ή AirBnB.

Μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον, οι κατά τόπους Ιατρικοί και Οδοντιατρικοί Σύλλογοι προσπαθούν να συμμαζέψουν τα ασυμμάζευτα κάτω από ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες. Το νομικό και κανονιστικό πλαίσιο λειτουργίας των Ιδιωτικών ΠΦΥ διέπεται από νόμους της δεκαετίας του 1980 όταν ειδικά μετά την απελευθέρωση των επαγγελμάτων με το Ν3919/2011 έχει δημιουργηθεί ένα εντελώς νέο τοπίο στο χώρο της ιδιωτικής Υγείας στο οποίο δεν έχει προσαρμοστεί ακόμα η ισχύουσα νομοθεσία. Χαρακτηριστικά να αναφερθεί ότι η ΕΟΟ έχει ψηφίσει και καταθέσει νέο Δεοντολογικό Κανονισμό για να εκσυγχρονιστεί ο ισχύων του 2009 αλλά για άγνωστους λόγους αυτός αραχνιάζει σε κάποιο γραφείο του Υπουργείου Υγείας. Το θεσμικό πλαίσιο και οι νομικές διατάξεις του 1980 δεν μπορούν να διαχειριστούν τις οικονομικές, κοινωνικές και υγειονομικές συνθήκες της εποχής μας, αλλά πρέπει να εκσυγχρονιστούν και να επικαιροποιηθούν άμεσα, ώστε να αποτελέσουν ουσιαστικά εργαλεία για να μπει μια τάξη στο όλο και
διογκούμενο χάος στον ιδιωτικό τομέα της Υγείας.

Για να μην πέφτουμε λοιπόν κάθε φορά από τα σύννεφα και να μην ανοίγουμε συζητήσεις μόνο μετά από κάποιο τραγικό γεγονός και επειδή η υγεία είναι το σημαντικότερο αγαθό που διαθέτει ο κάθε πολίτης απαιτείται:
-Ενημέρωση των πολιτών ώστε να μη δελεάζονται και παρασέρνονται από τις ιατρικές διαφημίσεις. Μια ιατρική θεραπεία προϋποθέτει την εμπιστοσύνη στο θεράποντα ιατρό ή οδοντίατρο και αυτή δεν κερδίζεται από μια λαμπερή διαφήμιση. Πρόσφατα μάλιστα η ΕΟΟ ξεκίνησε μια σχετική καμπάνια στα μέσα.
-Ουσιαστική ενίσχυση του Δημόσιου Συστήματος Υγείας που πρέπει να αποτελεί το βασικό πυλώνα των υπηρεσιών υγείας. Οργανωμένα προγράμματα πρόληψης σχεδιασμένα από το Υπουργείο Υγείας σε συνεργασία με τις αναγνωρισμένες Επιστημονικές Εταιρείες.
-Άμεσος εκσυγχρονισμός του νομικού και πειθαρχικού δικαίου λειτουργίας των ιδιωτικών φορέων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Φροντίδας Υγείας και θωράκιση και ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών των Ιατρικών και Οδοντιατρικών Συλλόγων.
Επειδή, όπως και στην υγεία έτσι και στην πολιτική το προλαμβάνειν είναι πάντα καλύτερο του θεραπεύειν

Άρθρο γνώμης του Καλαντίδη Κωνσταντίνου, Γενικού Γραμματέα Οδοντιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης