Οι λόγοι που το flyover μπορεί να αποδειχθεί κατάρα για την πόλη

Μία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα άποψη ανάρτησε η σελίδα του facebook “Θεσσαλονίκη χωρίς ΙΧ” σχετικά με το flyover και τις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει η χρήση του. Ανέφερε σχετικά:

“Η κατασκευή ή η επέκταση μεγάλων αυτοκινητοδρόμων συχνά παρουσιάζεται ως η «μαγική λύση» για την κυκλοφοριακή συμφόρηση. Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν ακριβώς το αντίθετο: η αύξηση της οδικής χωρητικότητας οδηγεί, μακροπρόθεσμα, σε ακόμα μεγαλύτερη κίνηση. Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως induced demand (επαγόμενη ζήτηση).
– Πώς λειτουργεί η επαγόμενη ζήτηση;
Ο άνθρωπος επιλέγει πάντα τον πιο γρήγορο και εύκολο δρόμο. Όταν ένας νέος αυτοκινητόδρομος ή flyover μειώνει σημαντικά τον χρόνο ταξιδιού, όλο και περισσότεροι οδηγοί στρέφονται σε αυτόν. Άλλοι αλλάζουν διαδρομή, κάποιοι που χρησιμοποιούσαν ΜΜΜ, επιστρέφουν στο ΙΧ τους, ενώ πολλοί μετακινούνται πιο συχνά ή σε ώρες αιχμής. Το αποτέλεσμα είναι ότι η νέα υποδομή γεμίζει γρήγορα και συχνά ξεπερνά την αρχική της χωρητικότητα.
Στην περίπτωση του συγκεκριμένου flyover, οι μελέτες αναφέρουν ότι θα εξυπηρετεί πάνω από 10.000 οχήματα ανά ώρα και ανά κατεύθυνση. Αυτός ο τεράστιος όγκος δεν θα «εξαφανιστεί» μαγικά στον περιφερειακό. Θα καταλήξει, αναπόφευκτα, στην πόλη. Και εκεί αρχίζουν τα πραγματικά προβλήματα.
– Οι επιπτώσεις στην ήδη ταλαιπωρημένη πόλη
Αύξηση της κίνησης μέσα στην πόλη: Περισσότερα αυτοκίνητα θα εισέρχονται στην πόλη αναζητώντας προορισμούς, με αποτέλεσμα χειροτέρευση της κυκλοφορίας στους κεντρικούς δρόμους.
Πάρκινγκ και κατάληψη χώρου: Ήδη τα πεζοδρόμια, οι πεζόδρομοι χρησιμοποιούνται ως αυτοσχέδια πάρκινγκ. Με την αύξηση των οχημάτων, το πρόβλημα θα γίνει ανεξέλεγκτο.
– Ατμοσφαιρική ρύπανση.
– Ατυχήματα και χειρότερη ποιότητα ζωής.
Σύντομα θα ακούμε εκκλήσεις για νέες διαπλατύνσεις, νέους δρόμους και ακόμα μεγαλύτερες υποδομές – ένας φαύλος κύκλος που έχουμε δει σε πολλές πόλεις.
– Η λύση που λείπει
Το flyover από μόνο του δεν είναι απαραίτητα κακό. Το πρόβλημα είναι η απουσία ολοκληρωμένου σχεδίου που να το συνοδεύει. Αν δεν ληφθούν μέτρα περιορισμού της εισόδου ΙΧ στο κέντρο της πόλης, η επένδυση κινδυνεύει να λειτουργήσει ως «κατάρα» για τους κατοίκους.
– Η βιώσιμη προσέγγιση, που εφαρμόζεται με επιτυχία σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις, περιλαμβάνει:
Park & Ride: Περιμετρικοί χώροι στάθμευσης σε στρατηγικά σημεία του περιφερειακού, όπου οι οδηγοί αφήνουν το αυτοκίνητό τους και συνεχίζουν με μέσα μαζικής μεταφοράς, ποδήλατο ή με τα πόδια.
Περιορισμένη είσοδος ΙΧ: Είσοδος μόνο για οχήματα με πραγματική ανάγκη (π.χ. ΑΜΕΑ, επαγγελματικά, κατοίκους με άδεια), μέσω ηλεκτρονικού συστήματος ελέγχου ή κυκλοφοριακών δακτυλίων.
Ενίσχυση Μέσων μαζικής Μεταφοράς: Περισσότερα και πιο συχνά δρομολόγια λεωφορείων. Δημιουργία γραμμών για τραμ κ.α.
Προτεραιότητα σε ήπιες μετακινήσεις: Δημιουργία δικτύου ποδηλατοδρόμων, πεζοδρόμων και πράσινων διαδρομών.
Χρέωση εισόδου ή κυκλοφοριακών δακτυλίων (congestion charge), όπως στο Λονδίνο και τη Στοκχόλμη, που απέφεραν μείωση κίνησης και σημαντικά έσοδα για τις συγκοινωνίες.
Δυστυχώς, τέτοια μέτρα δεν φαίνεται να βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα της κυβέρνησης και των τοπικών αρχών. Αντίθετα, υπάρχει κίνδυνος να πανηγυρίζουμε αργότερα για την «αύξηση της κίνησης στον περιφερειακό» στα 10.000+ οχήματα, αγνοώντας ότι αυτό θα μεταφραστεί σε μεγαλύτερη ταλαιπωρία μέσα στην πόλη.
Το flyover μπορεί να είναι ευλογία για κάποιους, αλλά κινδυνεύει να γίνει κατάρα για το σύνολο των κατοίκων της πόλης.
Ερώτηση προς όσους ασχολούνται πιο εξειδικευμένα: Υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχεία από τις μελέτες που δείχνουν ότι έχει προβλεφθεί ο περιορισμός της εισόδου στην πόλη; Υπάρχει ολοκληρωμένο master plan βιώσιμης αστικής κινητικότητας; Ή μήπως ακολουθούμε ξανά το κλασικό μοντέλο «χτίζουμε πρώτα δρόμους και μετά βλέπουμε»;”