Δήλωση Ιωάννη Τσίμαρη, υπεύθυνου Κ.Τ.Ε. Υγείας ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής
Φέτος, η Alzheimer’s Disease International επέλεξε ένα μήνυμα με βαθιά πρακτική σημασία: «Όσο νωρίτερα το μάθεις, τόσο περισσότερα μπορείς να κάνεις — η διάγνωση της άνοιας έχει σημασία». Ένα μήνυμα που δεν απευθύνεται μόνο στους ειδικούς, αλλά σε κάθε οικογένεια.
Η έγκαιρη διάγνωση είναι το ζητούμενο. Είναι ο χρόνος που κερδίζει ένας ασθενής για να αποφασίσει ο ίδιος για τη ζωή του, να καθυστερήσει την εξέλιξη της νόσου, να προγραμματίσει με την οικογένειά του, αντί να αιφνιδιάζεται από αυτήν.
Το ερώτημα, όμως, είναι αν η Ελλάδα διαθέτει σήμερα το σύστημα που θα μπορούσε να δώσει περιεχόμενο σε αυτό το μήνυμα. Η απάντηση, δυστυχώς, είναι όχι.
Η άνοια και η νόσος Alzheimer δεν δοκιμάζουν μόνο τις αντοχές των ίδιων των ασθενών, αλλά σταδιακά καταπονούν το οικογενειακό, ψυχολογικό και οικονομικό απόθεμα των ανθρώπων που βρίσκονται στο πλευρό τους.
Στην πατρίδα μας, τα δεδομένα αποτυπώνουν το μέγεθος της πρόκλησης: περισσότεροι από 200.000 συμπολίτες μας ζουν σήμερα με κάποια μορφή άνοιας, αριθμός που αναμένεται να ξεπεράσει τις 300.000 έως το 2050 λόγω της δημογραφικής γήρανσης. Πίσω από κάθε ασθενή βρίσκονται τουλάχιστον δύο με τρεις άτυποι φροντιστές, στη συντριπτική τους πλειονότητα μέλη της οικογένειας, οι οποίοι επωμίζονται το τεράστιο βάρος της καθημερινής φροντίδας, κατά μέσο όρο 168 ώρες τον μήνα, χωρίς αμοιβή, χωρίς την απαραίτητη εξειδικευμένη καθοδήγηση ή ψυχοκοινωνική υποστήριξη. Είναι οι αόρατοι φροντιστές ενός συστήματος που τους έχει αφήσει ουσιαστικά μόνους.
Η αποτελεσματική αντιμετώπιση της νόσου απαιτεί ένα ολοκληρωμένο, τεκμηριωμένο και ανθρωποκεντρικό Εθνικό Σχέδιο Δράσης, και αυτή είναι η πρόταση του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής. Το σχέδιο αυτό ξεκινά από την ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, με την ενσωμάτωση προσυμπτωματικού ελέγχου και εργαλείων έγκαιρης ανίχνευσης διαταραχών μνήμης, ώστε η διάγνωση να επιτυγχάνεται στα αρχικά στάδια, και με νέο Χάρτη Υγείας που θα στηρίζει ουσιαστικά την περιφέρεια και τις νησιωτικές περιοχές. Παράλληλα, είναι απαραίτητη η διεύρυνση και διασύνδεση του δικτύου Κέντρων Ημέρας, Ιατρείων Μνήμης και Ξενώνων Φροντίδας/Βραχείας Φιλοξενίας σε όλη την επικράτεια, καθώς η θεσμοθέτηση προγραμμάτων βραχείας φιλοξενίας, ψυχολογικής υποστήριξης και συστηματικής εκπαίδευσης για την ουσιαστική ανακούφιση των φροντιστών. Για τα προχωρημένα και τελικά στάδια της νόσου, όταν η φροντίδα δεν είναι εφικτή ή ασφαλής, δημιουργούμε ένα εθνικό δίκτυο δομών μακροχρόνιας παραμονής.
Καταθέτουμε ένα συγκεκριμένο σχέδιο γιατί πιστεύουμε ότι η φροντίδα ενός ανθρώπου με Alzheimer, όπως και κάθε ασθενή, δεν μπορεί να είναι ζήτημα τύχης —του δήμου όπου γεννήθηκε, του εισοδήματος της οικογένειάς του, της απόστασης από μια μεγάλη πόλη. Είναι ζήτημα ενός κοινωνικού κράτους που την εγγυάται παντού και για όλους.
Η αξιοπρέπεια δεν είναι πολυτέλεια· είναι δικαίωμα.
